Ο χώρος προτομής του ΤΕΡΠΑΝΔΡΟΥ στην Άντισσα , Τοπόσημο Πολιτισμού, ή σκουπιδαριό;ΔHMOKPATHΣ / Αιολίας λόγος

 

Σαββατοκύριακο 26 Σεπτεμβρίου 2026                                ΔHMOKPATHΣ                     σελ. 11

Αιολίας λόγος

             Ο χώρος προτομής του ΤΕΡΠΑΝΔΡΟΥ στην Άντισσα                                 Τοπόσημο Πολιτισμού, ή σκουπιδαριό;

Του Δρος Τάκη Χαραλ. Ιορδάνη (Ph.D.)

Κάθε πόλη, κάθε χωριό,  κάθε τόπος, έχει το δικό του τοπόσημο πολιτισμού. Τούτο προέκυψε από τη δημιουργία ανθρώπων που με το  δημιούργημα τους αυτό, θέλησαν να αποδώσουν τιμή και προβολή  ναού, μνημείου ή προσώπου  σχετιζόμενο  με  την  Ιστορία τους, την Πίστη, την κοινωνική δράση, γενικά τον Πολιτισμό τους. Κατ’ αυτό τον τρόπο, έδωσαν στον τόπο τους, «σήμα κατατεθέν». Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η Ακρόπολη, για την Αθήνα. Η Αγιά Σοφιά για την Κωνσταντινούπολη, ο Πύργος του Άϊφελ για το Παρίσι,  το άγαλμα της Ελευθερίας για τη Νέα Υόρκη, άλλα πολλά ανά τον Κόσμο. Το νησί μας έχει πολλά τέτοια τοπόσημα, ειδικότερα στον τομέα της Πίστης, (Ταξιάρχης στο  Μανταμάδο, Άγιος Ραφαήλ Θερμή, Παναγιά Αγιάσο, Άγιος Θεράπων Μυτιλήνη). Βέβαια η Μυτιλήνη διαθέτει και το άγαλμα της Ελευθερίας, στη δημιουργία του οποίου συνέβαλαν όλοι οι Λέσβιοι, μετά την απελευθέρωση μας, ύστερα από τεσσερσήμισι αιώνες σκλαβιά στους  Τούρκους, καταδεικνύοντας έτσι, το πόσο τιμούν το μεγαλύτερο αγαθό του ανθρώπου, την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ.   

Τα όποιας μορφής  τοπόσημα, με την ύπαρξη τους  δίνουν  αίγλη και φήμη στον τόπο όπου αυτά υπάρχουν.   Οι αρχές  δε του κάθε τόπου με τη σειρά τους,  δίδουν σ’ αυτά την δέουσα προσοχή και φροντίδα για τον απαιτούμενο καλλωπισμό,  ευπρεπισμό τους και την προσβασιμότητα στους επισκέπτες τους. 

Για την Άντισσα κάποιο μεγάλο και χαρακτηριστικό τοπόσημο πολιτισμού δεν υπήρχε ως τη δεκαετία του ’90. Αποκτήθηκε,  στη βάση της ύπαρξης του πιο επιφανούς τέκνου της, Τέρπανδρος, κατά την Ιστορία της (κλασική αρχαιότητα), που  υπήρξε ο σκαπανέας της  δημιουργίας  της αρχαιοελληνικής   Μουσικής.

Τούτος  γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Άντισσα τον 7ο αιώνα π.Χ. αλλά  εγκαταστάθηκε, έδρασε  και διέπρεψε στη Σπάρτη. Η δράση του ασφαλώς με το ταλέντο του στην μουσική ως και κυρίως την μέσω αυτής  επίδραση του στο να καταστείλει τις τότε κοινωνικές  αναταραχές στην  πόλη/κρατος, του έδωσε ιδιαίτερη αίγλη και φήμη.  Ο Τέρπανδρος, μετέτρεψε  την ως τότε  4χορδη κιθάρα σε 7χορδη και δημιούργησε την επτάτονο αρμονία, που αποτέλεσε την απαρχή της Ελληνικής και κατ’ επέκταση της Δυτικής μουσικής. Τούτο πριν κληθεί στη Σπάρτη. Ήρθε εκεί, όταν ήταν πια διάσημος,  ύστερα από σχετικό χρησμό  του Μαντείου των Δελφών, λόγω των μεταξύ Σπαρτιατών διαμαχών τους, μετά τον α! Μεσσηνιακό πόλεμο. Πράγματι ο Τέρπανδρος με τη μουσική του, και την όλη κοινωνική του στάση κατάφερε να συμφιλιώσει τους Σπαρτιάτες. Έτσι  τούτοι τον τίμησαν εν ζωή, στο μάξιμουμ. Μάλιστα υπάρχει η πληροφορία που λέει ότι αν κάποιος ξένος διακεκριμένος μουσικός ερχόταν στη Σπάρτη, εθεωρείτο πολύ τιμητικό να τον κατατάξουν στη δεύτερη θέση, «μετά Λέσβιον ωδόν (αοιδόν)».  Εικοσιοκτώ αιώνες μετά, η  Σπάρτη θυμάται και τιμά σήμερα, τον μεγάλο αυτόν Αντισσαίο αοιδό, ως καταφαίνεται από την επιστολή του Δημάρχου της, Σαράντου Αντωνόπουλου προς τον Δήμαρχο Ερεσού- Άντισσης Σωτήρη Καρδαρά το 2007, γράφοντας: «Πριν από δύο περίπου χρόνια, πήρα μία επιστολή του συμπατριώτη σας Παναγ. Ιορδάνη, ο οποίος σκέφθηκε  ότι οι δυο πόλεις, η Άντισσα και η Σπάρτη είναι πρέπον να αδελφοποιηθούν αφού  συνδέονται με μία εξέχουσα προσωπικότητα της Ελληνικής αρχαιότητας, τον κιθαρωδό Τέρπανδρο από την Άντισσα, ο οποίος έζησε στη Σπάρτη, αγάπησε την πόλη, αγαπήθηκε και τιμήθηκε από τους Σπαρτιάτες. Παρακαλώ να έλθει η παρούσα στο Δημοτικό σας Συμβούλιο και εφόσον η απόφασή του είναι θετική, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου για να συνεννοηθούμε για τις λεπτομέρειες». Δυστυχώς ο Δήμαρχος Καρδαράς δεν έφερε το θέμα στο ΔΣ του Δήμου, διότι όπως ισχυρίσθηκε, δεν υπήρχε διαθέσιμο το απαιτούμενο ποσό για τις διαδικασίες της αδελφοποίησης.

Αυτό δεν το πετύχαμε.  Είχαμε επιτύχει όμως προηγουμένως, αρχές της δεκαετίας του ’90, να τελεσφορήσει η προσπάθειά μας, στο να δημιουργήσουμε την προτομή του μεγάλου αυτού προπάτορά μας και να την στήσουμε κατά πανηγυρικό τρόπο παρουσία των Δημαρχιακών και λοιπών αρχών και πλήθος κόσμου στην πλατεία «Ήρωα Αριστ. Μαραγκού» (π.Πέρας) στην είσοδο της γενέτειράς μας. Τούτη, είναι καλλιτεχνική δημιουργία του φημισμένου καθηγητού του Πολυτεχνείου και των Καλών Τεχνών Γεωργίου Καλακαλά. Έλαβε χώρα κατά την δεύτερη  περίοδο της θητείας μου ως Προέδρου του Συλλόγου Αντισσαίων της Αθήνας το 1992 και χρηματοδοτήθηκε στο σύνολό της από αυτόν. Έτσι με την προτομή του πλέον ιστορικού και προβεβλημένου τέκνου της, που  έκανε διάσημη την Άντισσα ανά τον κόσμο εδώ και 28 αιώνες, δημιουργήσαμε  το πολιτιστικό τοπόσημο της.

Στη μαρμάρινη  βάση, της  άκρως καλαίσθητης αυτής προτομής που απεικονίζει μία τυπική μορφή αρχαιοέλληνος, έχει γραφεί:

  Λύρες με τέσσερις χορδές/ μου είναι πια όργανα ξένα/ φόρμιγγες θέλω επτάφωνες/ να κελαϊδούν για μένα. Τούτο, είναι η μετάφραση του πρωτοτύπου κειμένου, που επίσης είναι χαραγμένο πάνω απ’ αυτό στη μαρμάρινη βάση.

Στη δημιουργία του τοποσήμου αυτού στην είσοδο του χωριού μας, πλέον της προσφοράς του Συλλόγου των Αντισσαίων, συνέτεινε και  η δωρεά του εκεί οικοπέδου, απ’ τον Ελληνοαμερικάνο  Νίκο Ευαγγελίδη, στη μνήμη της  μητέρας του.

Τέλος, με έξοδα της Κοινότητας μορφοποιήθηκε το οικόπεδο και περιστοιχίστηκε με καλαίσθητο τοιχίο. Ακόμη  το έτσι δημιουργέν μικρό πάρκο στη μέση του οποίου έχει στηθεί η προτομή, φυτεύθηκαν λουλούδια και δενδρύλλια, συναποτελώντας,  ένα προσήκον σύνολο της προτομής του τιμωμένου. 

Θυμούμαι, τα πρώτα χρόνια της δημιουργίας του, επισκέπτες του χωριού να σταματούν στην  εκεί πλατεία, να περιεργάζονται την προτομή, να διαβάζουν τα γραμμένα στη βάση της και να φωτογραφίζουν αυτή και το παρκάκι της.

Εφέτος δυστυχώς τα πράγματα δεν ήταν έτσι. Το κύριο χαρακτηριστικό, ήταν η έλλειψη φροντίδας και όποιου ενδιαφέροντος απ’ την Κοινότητα στο πολιτιστικό της αυτό τοπόσημο.  Απεριποίητο το παρκάκι, γεμάτο ξερά χόρτα, απότιστα δεδρίλια ως και ενός  ξεραμένου φοινικόδενδρου ο κορμός, να στέκει πλησίον της προτομής, αποτελώντας  αδιάψευστο μάρτυρα της παντελούς απουσίας νιασίματος των κρατούντων στην Κοινότητα γι’ αυτό.  Το χειρότερο όλων δίπλα στο τοιχίο έχει τοποθετηθεί ενός αριθμός  κάδων σκουπιδιών που σε συνδυασμό προς την απ’ αυτά αναδυομένη  βρώμα, διώχνουν τον όποιον θα ήθελε να σταματήσει και να επισκεφθεί  την προτομή και το χώρο της.

Το να υπάρξει η απαιτούμενη φροντίδα για τον ευπρεπισμό του χώρου το κόστος είναι ελάχιστο, όμως αυτό που εκ των «ουκ άνευ» χρειάζεται, είναι η άμεση απομάκρυνση των κάδων σκουπιδιών. Όπως και να το κάνεις, προτομές, ποτέ δεν συνυπάρχουν με σκουπίδια. 

Για τον Αφθώδη Πυρετό στη Λέσβο :"Θεωρία Συνωμοσίας και Κυβερνητικός Ετσιθελισμός." Άρθρο μου στην "Αιολίας λόγος" ΔHMOKPAΤΗΣ

 

σελ.  6              ΔHMOKPAΤΗΣ                  Σαββατοκύριακο 12 Σεπτεμβρίου 2026

Αιολίας λόγος

Θεωρία Συνωμοσίας και Κυβερνητικός Ετσιθελισμός

Του Δρος Τάκη Χαραλ. Ιορδάνη (Ph.D.)

Έξι μήνες τραγικής πορείας  μαρτυρίου των κτηνοτρόφων  μας, εκ του αφθώδους πυρετού των αιγοπροβάτων και βοοειδών. Μαρτυρίου, παράλληλα, για όλο το νησί και τους ανθρώπους του. Αυτό, λόγω της ασταμάτητης σφαγής των κοπαδιών τους. Μήνες πόνου, μήνες ατέλειωτης θλίψης, αγωνίας και  οργής, αλλά και προσμονής στο  να λυθεί  απ’την Κυβέρνηση το πρόβλημα. Λύση, οριστικής  παύσης της σφαγής των κοπαδιών. Ατυχώς όμως, μισός χρόνος μ’αυτή την «οργή, του Θεού» παρούσα. Μία οργή που στο Μολώχ της ιογενούς αυτής λοιμώδους αρρώστιας, έχουν πια θυσιαστεί πάνω από 85.000 ζώα, δηλ. το ~1/5 του ζωϊκού κεφαλαίου του νησιού. Η Κυβέρνηση, απροετοίμαστη προ μιας τέτοιας συμφοράς, ως εκ των πραγμάτων φάνηκε, ενήργησε με ερασιτεχνική σπασμοδικότητα όταν ξέσπασε η επιδημία την Άνοιξη.  Έστειλε στο νησί  τον τότε υφυπουργό Χρ.Κέλλα προκειμένου να κατευνάσει την κοινωνικό-οικονομική αναταραχή που αμέσως ξέσπασε σ’όλη τη Λέσβο, και παράλληλα, να δώσει τις απαιτούμενες κατευθυντήριες γραμμές προς τιθάσευση της νόσου. Όμως η παρουσία του υπήρξε  κατώτερη του αναμενομένου. Σε τότε σχετικό άρθρο, έγραφα: «Σε σύσκεψη στην Περιφέρεια με τον Περιφερειάρχη, βουλευτές και άλλους αρμόδιους του τόπου, η λύση που έδωσε ήταν κατά το «πονάει κεφάλι, κόβει κεφάλι». Έδωσε εντολή να πάψουν άμεσα τα τυροκομεία να παραλαμβάνουν  γάλα. Επίσης να μη εξάγονται  απ’τη Λέσβο ούτε  τα ώριμα  τυριά». Ακόμη, απαγόρευσε τη σφαγή κατσικιών και αμνών και την προώθησή αυτών προς κατανάλωση και στο ίδιο το νησί μας ακόμα και κατά το επικείμενο Πάσχα. Στη συνέχεια οι κάποιες παρεμβάσεις του Υπουργού Τσιάρα σε συσκέψεις με κτηνοτρόφους και  τυροκόμους δεν έδωσαν καμία λύση στο πρόβλημα. Οι ιχνηλατήσεις ασταμάτητες και δυστυχώς οι  σφαγές κοπαδιών ολόκληρων,  συνεχιζόμενες.  Η λαϊκή οργή στο νησί συνεχώς και φούντωνε, εκδηλούμενη  ποικιλοτρόπως. Λίγο μετά, τον Απρίλιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε αναδόμηση στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. ‘Έχρησε Υπουργό τον άλλοτε Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τον πολύ Μαργαρίτη Σχοινά,  που γνωρίζοντας καλά τα των διαδικασιών της Ε.Ε. και έχοντας τις όποιες γνωριμίες με τους εκεί αρμόδιους, θα έδιδε  τάχα τη λύση που απαιτεί το ολέθριο αυτό πρόβλημα.  Άμεσα, μετά την υπουργοποίηση του ήρθε στο νησί, όπου είπε πολλά. Αυτό που έμενε στο μυαλό των Λεσβίων ήταν το: «θα πρέπει να μάθετε να ζείτε με τον αφθώδη». Και  τραγικά αλλά αληθινά «έμαθαν», βλέποντας κατά εκατοντάδες και χιλιάδες τα πρόβατα τους να σφάζονται. Η ελπίδες οι εκ της υπουργοποίησης Σχοινά απεδείχθησαν φρούδες.  Το εξάμηνο της Υπουργίας  του Μ.Σχοινά, ήταν  «μηδέν εις το πηλίκον».

Κι’εφέτος, τον Αύγουστο,  ήρθα   διακοπές στη γενέτειρά μου. Οι φετινές διακοπές μου δεν ήταν περίοδος ξενοιασιάς και ξεκούρασης. Ήταν περίοδος έντονου προβληματισμού και ανησυχίας. Πλείστοι όσοι φίλοι στην Άντισσα αλλά και σ’άλλα χωριά, ήταν κατηφείς, συνοφρυωμένοι, αγέλαστοι  εκ των σχετικών μ’αυτή την «οργή του Θεού», που συνεχίζουν τα ίδια σ’όλη αυτή τη μακρά περίοδο. Οι συζητήσεις μου με κτηνοτρόφους και άλλους, κατέληγαν σε ατελείωτα γιατί. Κυρίαρχο γιατί ήταν, το γιατί από μέρους της Κυβέρνησης  τέτοια ακαμψία και σκληρότητα. Σκληρότητα στο να εφαρμοστούν απαρέγκλιτα τα μέτρα τα απ’την Ε.Ε. επιβαλλόμενα κατά αυτής της καταστροφικής  ζωονόσου, αδιάφορο αν εξ αυτών επέρχεται κοινωνικο-οικονομική καταστροφή ατόμων, οικογενειών, κοινοτήτων,  κοντολογίς ολόκληρης της Λέσβου. Τούτο, πρόδηλα, όταν η κτηνοτροφία αποτελούσε το 25% του ΑΕΠ του νησιού μας και εκ της του αφθώδους τραγωδίας, τούτο καταβαραθρώνεται.  Μ’όλα αυτά, πολλοί συνομιλητές μου κατέληγαν ακόμα και σε συμπεράσματα «θεωριών συνομωσίας» προβάλλοντας ως βασικό επιχείρημα το γιατί δεν προωθεί η Κυβέρνηση την δια του εμβολιασμού λύση. Λέγοντας απλά, ότι δεν αποτρέπει την τραγωδία αυτή γιατί θέλει να μειώσει το ζωικό μας κεφάλαιο. Μάλιστα τούτο το συσχέτιζαν με την κυβερνητική αποτυχία, στα θέματα του πρωτογενούς τομέα ανά την επικράτεια, (ΟΠΕΚΕΠΕ, ευλογιά αιγοπροβάτων, μη ικανότητα της μείωσης  του κόστους της γεωργικής παραγωγής κ.άλ.). Θα μου μείνουν αξέχαστες εικόνες πόνου και οδύνης ανθρώπων που έχασαν τα κοπάδια τους, όπως  φίλου απ’το Σκαλοχώρι, του οποίου έσφαξαν χίλια πεντακόσια τόσα πρόβατα. «Αβάστακτο για μένα. Τι θα κάνω για την οικογένεια; Κυρίως για τα παιδιά μου που σπουδάζουν;» μου είπε συντετριμμένος. Επίσης  ο σπαρακτικός αποχαιρετισμός του κοπαδιού του απ’τον Πρόεδρο του Λεπέτιμνου, που είδα προ ημερών στα ΜΚΔ, ως τούτο οδηγούταν προς σφαγή. Ακόμη ο θάνατος κτηνοτρόφου που πέθανε λίγες ώρες αφότου είδε τα ζώα του να σφαγιάζονται. Τα ατομικά δράματα ασφαλώς γονατίζουν τους δυστυχείς που υπέστησαν την καταστροφή, ατσαλώνουν όμως την αγωνιστικότητα και το πείσμα του συνόλου των κτηνοτρόφων μας που με τους  φορείς τους, έχοντας  επικεφαλής την  Ομοσπονδία Συνεταιρισμών τους,  αδιάλειπτα  συνεχίζουν τους αγώνες τους καθόλο  το εξάμηνο. Κύριο αίτημά τους  το να πάψουν οι ιχνηλατήσεις και οι θανατώσεις ζώων, πέραν βεβαίως των αποζημιώσεων για τα θανατωθέντα ζώα και την απώλεια εισοδήματος των πληγέντων. Τούτο διατρανώθηκε κατά τη σύσκεψη του Περιφερειακού Συμβουλίου  της 27/8/2026 όπου η αγανάκτησή των κτηνοτρόφων  οδήγησε με οργή και ένταση σε διαδικασίες ακραίες, με τελικό αποτέλεσμα την παραίτηση της αντιπεριφερειάρχου  Πρωτογενούς τομέα  και του προϊστάμενου  της κτηνιατρικής υπηρεσίας της Περιφέρειας.

Και αν μεν σε τοπικό επίπεδο συμβαίνουν αυτά, στο Κέντρο τα πράγματα, αλλιώς εκτιμούνται. Τούτο το διαπιστώσαμε όταν προ εβδομάδος, ως κεραυνός εν αιθρία, η Κυβέρνηση με νομοθετική τροπολογία που κατέθεσε  στη Βουλή, ανακοίνωσε τη μεταφορά του επιχειρησιακού συντονισμού  της αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Είναι γνωστό ότι οι  Ένοπλες μας Δυνάμεις, πάντοτε είναι αρωγοί σε φυσικές καταστροφές, όπως σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές κ.λπ., παρεμβαίνοντας και δίνοντας τις κατά το δυνατό απαιτούμενες  λύσεις. Στην περίπτωσή μας, προς τι η «στρατιοτικοποίηση» της περί τον αφθώδη, τραγωδίας μας; Η περί του πεδίου παρέμβαση του στρατού θα αφορά απαρέγκλιτα  στα θέματα των ιχνηλατήσεων και θανατώσεως των μολυσμένων κοπαδιών ή θα αποσκοπεί και στον κατευνασμό της αγανάκτησης των κτηνοτρόφων μας;

Τούτα, παρά την πρόσφατη απόφαση  του Περιφερειακού Συμβουλίου που ζητά   την παύση κάθε ιχνηλάτησης και  σφαγής  ζώων. Δυστυχώς κατά σχετική επιστολή του Υφυπουργού Θ.Καββαδά  προς τον Περιφερειάρχη, η απόφαση αυτή του Π.Σ. αγνοείται και «διατάσσεται» η απαρέγκλιτη συνέχιση όλων των προβλεπομένων  κτηνιατρικών μέτρων μέχρι την εκρίζωση της νόσου.   

Γιατί τέτοια αγνόηση της βούλησης του Λεσβιακού λαού, ως εκφράζεται δια του Περιφερειακού Συμβουλίου; Γιατί τέτοιος και τόσος  ετσιθελισμός από μέρους της Κυβέρνησης Μητσοτάκη;

'Οταν τον Πολιτισμό εξαφανίζει η ζηλοφθονια, η εμπάθεια και το μίσος

 'Οταν τον Πολιτισμό εξαφανίζει η ζηλοφθονια, η εμπάθεια και το μίσος

Αιολίας λόγος

Με τι καρδιά … ;

                               Του Δρος Τάκη Χαραλ. Ιορδάνη (Ph.D.)

Το πρώτο λογοτεχνικό μου βιβλίο,  το “Ανάμεσα στο Μύθο και στη Θύμηση”, εκδόθηκε αρχές του 2022. Τον Αύγουστο του ιδίου έτους έγινε η βιβλιοπαρουσίασή του στην Κοινοτική Αίθουσα Άντισσας. Την αίθουσα  μου παραχώρησε άμεσα, το τότε Τοπικό Συμβούλιο(Τ.Σ.) Αντίσσης,  το υπό τον Πρόεδρο Κυριάκο Καραμιχαήλ. Ο Πρόεδρος, πλέον της αδείας, είχε επίσης την ευγένεια καλωσορίζοντας μας  να πει και δυο καλά λόγια για μένα.  Τότε, δεν ήμουν  ακόμα μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Λογοτεχνών(Ε.Ε.Λ). Πέρυσι αρχές του έτους, όταν είχα   εκδώσει και  το τρίτο  βιβλίο μου, ευτύχησα,  η Ε.Ε.Λ  να με κάνει μέλος της. Θέλησα, να κάνω νέα   βιβλιοπαρουσίαση στην γενέτειρά μου, αυτή τη φορά, του  απ’την Ε.Ε.Λ. βραβευμένου βιβλίου μου «ΨΑΡΟΣ ΡΑΧΤΗΣ το μονοπάτι μιας ψυχής …».  Αρχές Απριλίου υπέβαλα την απαιτούμενη αίτηση στην Κοινότητα για την παραχώρηση της αιθούσης. Το Τ.Σ. το υπό τον Ιορδάνη Η.Ιορδάνου (συγγενής μου εξ αίματος, ατυχώς) δεν μου  απάντησε. Επανήλθα, τον Μάϊο. Πάλι, ουδεμία απάντηση. Τότε χρησιμοποίησα τα μεγάλα μέσα, προς τον Πρόεδρο Ιορδάνου.  Ω! του θαύματος έλαβα απ’τον Δήμο Δυτικής Λέσβου την αιτηθείσα  έγκριση. Τούτη δόθηκε, κατόπιν  σχετικού Πρακτικού/εισήγησης του Τ.Σ., που υπογράφουν: Ι.Η.Ιορδάνου (Πρόεδρος), Γεώργιος Δουρουδής (Αντιπρόεδρος),   Βασίλης Καμινής (μέλος). Όταν έλαβα  αυτό και το διάβασα, στην κυριολεξία έμεινα άναυδος. Διάβαζα ένα  κείμενο επαίσχυντο, ιταμό, αχαρακτήριστο, άκρως προσβλητικό, αποπνέον εχθρότητα και μίσος προς το πρόσωπό μου. Κατά τα σ’αυτό αναφερόμενα,   είναι γραμμένο από τον Πρόεδρο Ιορδάνου. Τούτο παρουσιάζει δύο βασικά χαρακτηριστικά. Το ολιγογράμματο και το ψέμα.

Ως αναφέρεται σ’αυτό, συζητώντας την αίτηση μου, «…ο Πρόεδρος αντιμετώπισε μία  σύσσωμη άρνηση από τα μέλη του Συμβουλίου με την αιτιολογία ότι ο συγκεκριμένος κύριος με επίσημες επιστολές αλλά και δημοσιεύσεις του σε μέσα μαζικής ενημέρωσης, ευθαρσώς μας έχει αποκαλέσει άτιμους και ταγούς… συπεριλαμβανομένης και όλης της ηγεσίας του Δήμου Δυτικής Λέσβου και παραβλέποντας όλη αυτή την συμπεριφορά του έχει την τόλμη να αιτείται την παραχώρηση της Κοινοτικής Αίθουσας για προσωπική του χρήση». Στο σύνολό του το Πρακτικό αυτό, είναι ένα κείμενο αλλοπρόσαλλο, ανερμάτιστο, αντιφατικό, γραμμένο από  συντάκτη  διακατεχόμενο  από συμπλεγματικό σύνδρομο και μίσος προς εμένα.

Το ολιγογράμματο  του Προέδρου, φαίνεται απ’την  στην παράγραφο αυτή αδόκιμη  χρήση της Ελληνικής γλώσσας (συντακτικά, εννοιολογικά). Η άγνοια εννοιών, καταφαίνεται ειδικότερα στη λέξη “ταγός”,  που ενώ είναι λέξη επαίνου, εκείνος την θεωρεί λέξη προσβολής. Προσβολής, που   έκανα  σ’όλους (ηγεσία του Δήμου, το Τ.Σ. Αντίσσης, τον ίδιο).  Τούτα από μόνα τους,  καθιστούν την  όλη υπόθεση άκρως γελοία. Η γραφή αυτή θα μπορούσε να αποδοθεί μόνο στην εξ άκρατου εκνευρισμού  σύγχυση και εχθρότητα του Προέδρου προς εμένα. Αναφέρεται στο Πρακτικό αυτό,  ότι τους είχα  «αποκαλέσει ταγούς». Όντως τη λέξη «ταγός» την έχω  χρησιμοποιήσει στο άρθρο μου   «Περί  γηροκομείου Αντίσσης… .» (ΔHMOKPATHΣ/25.12.2024). Μ’ αυτό τον χαρακτηρισμό ασφαλώς, όχι μόνο δεν  πρόσβαλα κανένα, αλλά αντίθετα τους προσέδωσα τίτλο. Τίτλο αξίας, τέτοιον που οι Αρχαίοι πρόγονοί μας απέδιδαν σε αρχηγούς τους, στρατιωτικούς και πολιτικούς. Ασφαλώς δε, τούτος  χρησιμοποιείται και σήμερα (π.χ. ταγοί της εξουσίας).

Ακόμη, στο Πρακτικό αυτό, αναφέρεται ότι  τους έχω «αποκαλέσει άτιμους». Τούτο  είναι απολύτως, ψέμα. Ποτέ δεν έχω κάνει αυτό. Δεν είναι ίδιον μου, να προσβάλλω. Εξ άλλου, χρήση τέτοιων φράσεων εναντίον κάποιου, συνεπάγεται πλέον των άλλων, δικαστικές περιπέτειες. Το ολιγογράμματο του Προέδρου,  ασφαλώς κάνει να μη γνωρίζει τα στην γραμματική διδασκόμενα. Ως  λ.χ. σχήματα λόγου, υποθετικές προτάσεις και ρητορικές ερωτήσεις. Έτσι μη γνωρίζοντας όλα αυτά, απομόνωσε τη λέξη «άτιμος», στην τελευταία παράγραφο του άρθρου μου  «Όταν οι κοινωνικές ευαισθησίες αμβλύνονται»,  (ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ/16.11.2024) και έτσι τάχα βρήκε την αφορμή που χρειαζόταν για να γράψει εναντίον μου το απερίγραπτο, αισχρό  αυτό κείμενο. Συγκεκριμένα, στο άρθρο αυτό έγραφα, ότι κατά τον μεγάλο Ερέσιο φιλόσοφο Θεόφραστο,  στην Αθηναϊκή Δημοκρατία τον 5ο – 4ο αιώνα π.Χ., τα παιδιά  έπρεπε, βάσει σχετικού νόμου, να φροντίζουν από κάθε άποψη τους  γέροντες γονείς τους. Στους παραβάτες, επιβάλλονταν αυστηρές ποινές. κηρύσσοντάς τους άτιμους,  και ακόμη  αποστερώντας τους  τα πολιτικά  δικαιώματα. Με δεδομένο ότι το Γηροκομείο του χωριού εκχωρήθηκε  για αλλότρια, οι γέροντες μας έχασαν το «σπίτι» τους  και άρα τη φροντίδα, περίθαλψη τους, κ.λπ.. Συσχετίζοντας, ερωτούσα.  Άραγε, αν η περίπτωση μας αυτή συνέβαινε  τότε στην κλασική αρχαιότητα, κατά τον Λέσβιο ιστορικό Απόστολο Γονιδέλλη και μελετητή του Θεοφράστου, «όλοι αυτοί που αποφάσισαν την εκχώρηση του Γηροκομείου, θα είχαν κηρυχθεί άτιμοι και θα είχαν χάσει τα πολιτικά τους δικαιώματα;»

Εκ των  πλείστων όσων εγγράφων και δημοσιευμάτων μου, που προφανώς έψαξε εναγωνίως, ο Πρόεδρος Ιορδάνου, απομόνωσε  τις λέξεις “ταγοί”, “άτιμοι”,  που τις αντιλήφθηκε όπως τις αντιλήφθηκε,   και τάχα του έδωσαν το δικαίωμα να γράψει το προαναφερόμενο  επαίσχυντο αυτό Πρακτικό/εισήγηση. 

Προσβλέποντας στην  ανασκευή του Πρακτικού σε πνεύμα  διεπόμενο από ανθρωπιά, ευπρέπεια  και βέβαια όχι εχθρότητα, απαλείφοντας  τις σ΄αυτό γραμμένες  απάνθρωπες σε βάρος μου προσβολές, απευθύνθηκα στην Αντιδήμαρχο Πολιτισμού Ζαχ.Ιωακείμ. Το ίδιο έκανα και στον Δήμαρχο Ταξ.Βέρρο, στο να παρέμβει για να ανασκευασθεί,   ακυρωθεί, ή  εξαλειφθεί  το αποπνέον κόμπλεξ, μικρόνοια και εμπάθεια  ως και μίσος προς το πρόσωπό μου. Ατυχώς ουδέν αποτέλεσμα.

Έτσι το έγγραφο αυτό που φέρει τη σφραγίδα της Ελληνικής Δημοκρατίας, εκδοθέν από το Τ.Σ. της γενέτειράς μου, θα αποτελεί  αναπόσπαστο τμήμα της ιστορίας μου,  αμαυρώνον  “ες αεί” την όποια φήμη μου. Ευελπιστώ  το παρόν, (το έγραψα και γι’αυτό τον λόγο)  να μπορέσει να αμβλύνει τούτο, σ’οποιονδήποτε από τους επιγενόμενους εμβριθήσει στην υπόθεση.

Το ότι έρχεται ένας 80χρονος συγχωριανός τους, που μάλιστα τυγχάνει να είναι ο  μόνος Αντισσαίος που έχει γίνει μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, των (Ξενόπουλου, Καζαντζάκη,  Καββαδία  κ.λπ.) να προβάλλει  ένα έργο του, που εξελίσσεται στην γενέτειρά του, βραβευμένο απ’την Ε.Ε.Λ., όχι μόνο δεν το αξιολογούν ως πολιτιστική ενέργεια  που τιμά την ίδια την Κοινότητα, αλλά ως αναφέρουν στο Πρακτικό «προσωπική του χρήση».    

Ύστερα απ’τα προαναφερθέντα, το “δια ταύτα”: «… Το Συμβούλιο προτάσσοντας τον ανθρωπιστικό και κοινωνικό του ρόλο ΓΝΩΜΟΔΟΤΕΙ  ΟΜΟΦΩΝΑ θετικά προς το…Δήμο». Οποία αντιφατικότητα!

Έγραψα  το παρόν, ύστερα από παρότρυνση κάποιων  να κάνω εφέτος τον Αύγουστο τη βιβλιοπαρουσίαση που ακύρωσα πέρυσι, για  να τιμήσω τη μνήμη ενός  νέου παλικαριού,  γιου συγχωριανών μου φίλων,  που  ενταφιάζονταν την ίδια μέρα. Ύστερα από τον προαναφερθέντα «φιλιππικό», άραγε με “τι καρδιά …;”  να θελήσω κάτι τέτοιο;

Θερμά συγχαρητήρια.

 

Θερμά συγχαρητήρια.

 

Προχθές  έγινε με ιδιαίτερη επισημότητα η έναρξη κατασκευής του “οδικού άξονα Αγ. Παρασκευής (Καλλονής)_- Πέτρας”. Σε σχετική παρουσίασης της εκδήλωσης «στο Νησί» έγραψα τα ακόλουθα:

 

 

Θερμά συγχαρητήρια, εκ μέρους της Επιτροπής Αγώνα  για «τον οδικό άξονα  Καλλονής – Σιγρίου» κι εμένα τον Πρόεδρό της. Είναι ασφαλώς  ευχάριστο για το νησί μας να ξεκινά η κατασκευή του έργου “οδικός άξονας Αγίας Παρασκευής (Καλλονής)  Πέτρας”, του διδύμου έργου “οδικός άξονας Καλλονής Σιγρίου”,  που εξαγγέλθηκαν  στην Καλλονή ταυτόχρονα το 1999 από τον τότε πρωθυπουργό  Κώστα Σημίτη. Το έργο αυτό αφ’ ότου πέθανε ο τότε επισπεύδων, αξέχαστος Στέλιος Παυλής ( Δήμαρχος Πέτρας)  έμεινε στα αζήτητα αφού ουδέν είχε πράξει “ο  αυτόματος πιλότος”  μέχρι το 2019. Ετσι ενώ οι  μελέτες του  είχαν ολοκληρωθεί το 2014 μόλις το 2019 όταν ανέλαβε ο  Περίφειαρχης Κώστας  Μουτζουρης (τούτο γνωρίζω από  πρώτο χέρι)  τότε στην ουσία ξεκίνησε  η διαδικασίας πραγματοποίησης του  νευραλγικού αυτού άξονα. Και επειδή ατυχώς είχε χαθεί η δυνατότητα να έχει ενταχθεί στο ΕΣΠΑ ( όπως είχαμε επιτύχει  για τον 46.664 μέτρα  “οδικό άξονα Καλλονής- Σιγρίου”, που  ολοκληρώθηκε  από το Υπουργείο Υποδομών με ποσά της τάξεως 60 εκατομμυρίων πης  ( 60.000.000) ευρώ).  Το παρόν έργο γίνεται  μέσω της περιφέρειας   από κονδύλια  του Ελληνικού Δημοσίου.

Το έργο αυτό, 14.500 περίπου μέτρων είναι προϋπολογισμού 20 εκατομμυρίων  (20.000.000)  Ευρώ. Τούτο φτάνει ως την Στύψη περίπου  και  υπόλοιπο ως την Πέτρα σε δεύτερη φάση.

 Συγχαίρω τον Περιφερειάρχη μας ως και τις  υπηρεσίες  της Περιφέρειας για την επιτυχία τους αυτή . Ευελπιστώ  να ολοκληρωθεί το έργο και να το εγκαινιάσει ο ίδιος.

 Τα εγκαίνια του Καλλονής-Σιγρίου,  να μην το ξεχνούμε,  το έκανε προ διετίας,  εν όψει των τότε ευρωεκλογών ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

                                                                  20.07.2026

 

Άρθρο μου στην Αιολίας Λόγος/ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ : Αυτοψία του Υπουργείου Πολιτισμού στο σπήλαιο «ΣΠΗΛΙΟΣ» Αντίσσης.

 σελ.. 6                ΔHMOKPAΤΗΣ                  Σαββατοκύριακο 18 Ιουλίου 2026

Αιολίας λόγος

Αυτοψία του Υπουργείου Πολιτισμού

στο σπήλαιο «ΣΠΗΛΙΟΣ» Αντίσσης.

                                                              Του Δρος Τάκη Χαραλ. Ιορδάνη (Ph.D.)

Της επιστήμης στόχευση είναι πάντα η  αλήθεια. Τούτη βγαίνει στην επιφάνεια δια της μελέτης, έρευνας, δοκιμής, πειράματος κ.άλ.  Αυτήν  υπηρετώ πάντα ως ερευνητής  είτε στον τομέα των  θετικών επιστημών είτε σ’ αυτόν των κοινωνικοπολιτιστικών.     

Στον τομέα του πολιτισμού, ένα θέμα το οποίο από πολλών χρόνων με έχει απασχολήσει είναι η αλήθεια περί του σπηλαίου «ΣΠΗΛΙΟΣ» στην γενέτειρά μου. Τούτο μετά την προ δεκαπενταετίας περίπου, χωρίς πραγματική επιστημονική τεκμηρίωση, ανακήρυξή του από κάποιους σε «Μαντείο του Ορφέως». Όσο έψαξα, μελέτησα, ερεύνησα  ως και απευθύνθηκα σε ειδικούς, δεν βρήκα  έστω και μία πηγή, αρχαιολογική,  βιβλιογραφική, άλλη επιστημονική εργασία  που να  στηρίζει την άποψη αυτή.  Έτσι, έχω αρθρογραφήσει επανειλημμένως, παραθέτοντας τη σχετική επιχειρηματολογία μου και  κατέληγα  στο  ό,τι δεν είναι αληθές πως  ο «ΣΠΗΛΙΟΣ» ήταν το Μαντείο του Ορφέα. Δεν υπήρξε καμία φορά, αντιλόγηση  από κάποιον επί των γραφομένων μου. Μια φορά,    κάποιος, με πανεπιστημιακή μόρφωση με ρώτησε, γιατί δεν αποδέχομαι το ότι ο Σπήλιος ήταν το «Μαντείο του Ορφέα». Του απάντησα, ότι τούτο δεν προκύπτει επιστημονικά από πουθενά και γι’ αυτό μάχομαι για την αποκάλυψη της σχετικής  αλήθειας. 

Λαμβάνοντας υπ’ όψη τη σοφή σωκρατική  ρήση: «δεν έχουμε ανάγκη της γνώμης των πολλών, αλλά των ειδημόνων»,  προσέφυγα στην για την περίπτωσή μας, εξ ορισμού  πηγή ειδημόνων. Στην  Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου. Υπέβαλα σ’ αυτή, πέρυσι την Άνοιξη έγγραφο μου με θέμα  «“ΣΠΗΛΙΟΣ” Αντίσσης, Μαντείο του Ορφέα, αλήθεια ή ψέμα ; » όπου ανέφερα  εννέα  λόγους (παραθέτοντας σ’ ένα έκαστο εξ αυτών  εδραία  επιχειρηματολογία), ως ακολουθεί: α) Ουδεμία σχετική  αναφορά γίνεται σε σύγγραμμα  αρχαίου συγγραφέα, για τον «ΣΠΗΛΙΟ», β) ουδεμία ανασκαφή ή άλλη επιστημονική εργασία εντός του σπηλαίου αυτού έχει ποτέ γίνει, γ) κατά την αρχαία γραμματεία, η κεφαλή του Ορφέα  ετάφη,  εκεί που την έβγαλε το κύμα, στο εκεί υπάρχον Βακχείο, δ) δεδομένου ότι το Μαντείο του Ορφέα  είχε λάβει τεράστια φήμη που ξεπέρασε αυτή πολλών τότε  μαντείων ακόμα κι αυτού των Δελφών, ερχόντουσαν  στην Λέσβο για να πάρουν από το Ορφικό αυτό Μαντείο, χρησμό, πράγμα που συνεπάγεται ότι η περιοχή αυτού θα έσφυζε από κόσμο ε) εάν ο «Σπήλιος» ήταν το Μαντείο του Ορφέα, τότε  εκεί θα συνέρρεαν  χιλιάδες άνθρωποι. Όμως η  μορφολογία του εδάφους της περί το σπήλαιο, είναι τέτοια που για να μπει κανείς στο στόμιο αυτού πρέπει  να έχει ικανότητες αλπινιστή, στ) ακόμα, αν ήταν το Μαντείο, θα έπρεπε να έχουν βρεθεί έστω κάποια υπολείμματα αρχαίας οδού που να έφθανε στην περιοχή του «ΣΠΗΛΙΟΥ»,  ζ) ιστορικά  αναφέρεται ότι κατ΄ έτος οι Αντισσαίοι γιόρταζαν με λαμπρότητα τα Διονύσια, τούτο δε  αναφέρεται απ’τον μέγα  φιλόσοφο Αριστοτέλη στα «Οικονομικά» του,  η) στην Αντισσαία επικράτεια, τη μεταξύ Ερέσιας και Μηθυμναίας επικράτειας, την  καταλαμβάνουσα  το 1/5 με 1/4  της όλης εκτάσεως του νησιού,  ναός του Διονύσου δεν αναφέρεται  στις γραφές πουθενά αλλού, πέραν αυτού, του στα Ορφίκια, Βακχείου  του.  Επίσης,  ούτε σχετική  προφορική μαρτυρία εκ παραδόσεως υπάρχει για κάτι τέτοιο, κι ούτε κάποια συναφής ονομασία που να σχετίζεται μ’ αυτό. Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι ο ναός του Διονύσου, είναι το στα Ορφίκια εκεί Βακχείο, που αποτελούσε  και το Μαντείο του Ορφέα, θ) Το σταλαγμιτικό υλικό το  υπάρχον επί ογκολίθων που χωρίζουν το σπήλαιο στα δύο (τάχα σε ‘‘ιερό’’, και σε χώρο προσκυνητών) καταδεικνύει ότι η κατά αυτό τον τρόπο ύπαρξή τους  είναι έργο της φύσεως κι όχι ανθρώπινο, πριν ιδιαίτερα μεγάλη  χρονική περίοδο, πέραν του ιστορικού χρόνου. (Για να δημιουργηθεί σταλαγμιτικό υλικό χρειάζεται πολλές χιλιάδες ή μάλλον εκατομμύρια χρόνια ως και περιβάλλον με πολύ νερό υπεράνω του σπηλαίου).

Προσέθετα δε πως, εκ του ότι παρά το επιστημονικώς αναπόδεικτο του ισχυρισμού ότι ο «Σπήλιος» αποτελεί το Μαντείο του Ορφέας, κάτι τέτοιο   έχει περιληφθεί (Από ποιον; Πότε; Και πώς;) σε τουριστικούς οδηγούς ακόμα και του εξωτερικού.

Κατέληγα τέλος στο : «Ζητούμενο, είναι να γίνουν οι κατά την επιστήμη απαιτούμενες αρχαιολογικές έρευνες εντός του «Σπήλιου» ώστε βάσει των σχετικών στοιχείων   που θα ευρεθούν κατ’ αυτήν να τεκμηριωθεί επιστημονικώς το ότι είναι ή ότι δεν είναι το Μαντείο του Ορφέα κι έτσι να  πάψει η επί χρόνια σχετική παραφιλολογία ,αν δεν είναι, ή να προβληθεί κατά πως του πρέπει στην περίπτωση που όντως είναι».

Κανένα εκ των  στο έγγραφό μου αυτό παρατεθέντων στοιχείων  δεν τέθηκε υπό αμφισβήτηση από την Εφορεία Αρχαιοτήτων. Το εκ μέρους μου αναφερόμενο «αρχαιολογικές έρευνες εντός του “ΣΠΗΛΙΟΥ”» ονόμασαν «ανασκαφική έρευνα εντός αυτού». Έτσι  για αυτό το λόγο, λόγω αρμοδιότητας παρέπεμψαν το θέμα  και στην Εφορεία Παλαιονθρωπολογίας Σπηλαιολογίας της Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού ως και στο γραφείο της Υπουργού.

Έκτοτε, σέ σχετικές τηλεφωνικές επικοινωνίες μου με τους αρμόδιους της  Εφορείας  Παλαιοαθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας συζήτησα μαζί τους το θέμα και τελικά σε πρόσφατο  νέο σχετικό  έγγραφό μου   έλαβα mail/ απάντησή τους στο οποίο  εισαγωγικά  αναφέρουν: «Αξιότιμε κ. Ιορδάνη, σας ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σας για την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου σας». Στη συνέχεια  αναφέρονται στην πολιτική και τους στόχους της διεύθυνσή τους, εν αναφορά προς την ανασκαφική διερεύνηση, και τελικά  καταλήγουν στο : « Όσον αφορά το θέμα σας, το σπήλαιο "του Ορφέα" στην Άντισσα Λέσβου, σας ενημερώνουμε ότι η Εφορεία μας έχει εντάξει στον προγραμματισμό της για το τρέχον έτος αυτοψία στο μνημείο για την εκ του σύνεγγυς εξέταση της κατάστασής του».

Ευελπιστώ η αυτοψία αυτή να αποτελέσει την αρχή που θα ξεκαθαρίσει το θέμα.  Στην περίπτωση που η αρχαιολογική εντός του «ΣΠΗΛΙΟΥ» έρευνα αποδείξει ότι όντως τούτος ήταν το Μαντείο του Ορφέα,  θα πρέπει, για να γίνει άμεσα  επισκέψιμος ο χώρος του με αυτοκίνητο, να προγραμματιστεί η απαιτούμενη οδική υποδομή προς Τουριστική αξιοποίησή του. Ακόμη να γίνουν οι  κατάλληλες μελέτες  και έργα, ώστε τον καθ’ αυτό χώρο του σπηλαίου να μπορούν να  επισκέπτονται με ασφάλεια όσοι θα ήθελαν να μπουν μέσα σ’ αυτό.

 Κατ’ αυτό τον τρόπο η Άντισσα θα αποκτήσει έναν αξιόλογης  σημασίας αναπτυξιακό πόλο

ΑΥΤΟΨΙΑ του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΫ στον ¨ΣΠΗΛΙΟ" Αντίσσης Λέσβου

ΑΥΤΟΨΙΑ του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ στο σπήλαιο  ¨ΣΠΗΛΙΟΣ" Αντίσσης Λέσβου.

Μετά από την απάντηση του ΥΠΠΟ (Διεύθυνση  Παλαιοαθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας)  που έλαβα  την 11.07.2026 σε σχέση προς το εκ μέρους μου προβαλλόμενο  θέμα  « "ΣΠΗΛΙΟΣ" Αντίσσης, Μαντείο του Ορφέα, αλήθεια ή ψέμα;», έγραψα  στην Αντιδήμαρχο Πολιτισμού του Δήμου Δυτικής Λέσβου κ. Ζαχαρούλα. Ιωακείμ (με κοινοποίηση στον Δήμαρχο κ. Ταξιάρχη Βέρρο, και τους Πολιτιστικούς Συλλόγους "ΤΕΡΠΑΝΔΡΟΣ" Αντίσσης και των Αντισσαίων της Αθήνας "Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος") τα ακόλουθα:

 << Αγαπητή κ. Ιωακείμ

 Τον Μάρτιο του 2025 έστειλα έγγραφό μου στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου με θέμα « "ΣΠΗΛΙΟΣ" Αντίσσης, Μαντείο του Ορφέα, αλήθεια ή ψέμα;», ζητώντας να γίνουν οι σχετικές  αρχαιολογικές έρευνες εντός του σπηλαίου «ΣΠΗΛΙΟΣ» της Άντισσας. Η Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου, διεβίβασε το έγγραφο μου λόγω αρμοδιότητας  στην Εφορεία   Παλαιοαθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας του ΥΠΠΟ.

Μετά από σχετικές τηλεφωνικές επικοινωνίες μου αλλά και νέο έγγραφό μου   της   09.7.2026 προς την Εφορεία  Παλαιοαθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας, σήμερα έλαβα mail  / απάντησή τους στο οποίο αφού αρχικά αναφέρονται στην πολιτική και στόχους της διεύθυνσή τους εν αναφορά προς την ανασκαφική διερεύνηση,  καταλήγουν στο :

« Όσον αφορά το θέμα σας, το σπήλαιο "του Ορφέα" στην Άντισσα Λέσβου, σας ενημερώνουμε ότι η Εφορεία μας έχει εντάξει στον προγραμματισμό της για το τρέχον έτος αυτοψία στο μνημείο για την εκ του σύνεγγυς εξέταση της κατάστασής του».

   Ευελπιστώ η αναφερόμενη αυτοψία να αποτελέσει την αρχή,  στο να υπάρξει τελική απάντηση για το εάν ο «ΣΠΗΛΙΟΣ» υπήρξε το Μαντείο του Ορφέα ή όχι.

 Μ’ εκτίμηση>>

Δρ. Τάκης Χαραλ. Ιορδάνης (Ph.D.)                                        15.07.2026

 

Απολιγνιτοποίηση της χώρας και παγκόσμιο περιβάλλον.

 

Το ΔΣ της Ενώσεως των Συνταξιούχων Μηχανικών (30.000 μέλη) ΠΕΤΟΜ-ΤΕΕ, ενέκρινε το άρθρο μου "Απολιγνιτοποίηση της χώρας  και διεθνές περιβάλλον",  και έχει αποσταλεί στα ΜΜΕ.   

Παραθέτω την σχετική αποστολή που έκανε ο Γενικός Γραμματέας της Ενώσεως  Δημ. Καραπιστόλης.

<< Κύριοι

Το ΔΣ  του  σωματείου  μας  ΠΕΤΟΜ-ΤΕΕ  ( Πανελλήνιος  Ένωση  των Ομοτίμων Μελών ΤΕΕ )  μετά  από  σχετική  διαβούλευση  ενέκρινε  την  συνημμένη  επιστολή-ενημέρωση  σχετικά  με  την  πρόσφατη  ενέργεια  της  ΔΕΗ  για  καταστροφή  2  καδοφόρων  μηχανημάτων  στα  λιγνιτορυχεία  της  Πτολεμαίδος  και  της  απαξίωσης  χρήσης  λιγνίτη  για  παραγωγή  ενέργειας.

Κύριος  συντάκτης  ο  Αναπληρωτής  Γενικός  Γραμματέας.  Δρ  Παναγώτης  (Τάκης )  Ιορδάνης  Μεταλλειολόγος - Μεταλλουργός Μηχ. ΕΜΠ.  &  Ph.D. (Bath University, U.K.)    

Παρακλούμε  για  την  δημοσίευσή  της 

Απολιγνιτοποίηση της χώρας  και παγκόσμιο περιβάλλον.

 Τις τελευταίες μέρες ο Ελληνικός Λαός  έγινε μάρτυρας ενός απερίγραπτου  κανιβαλισμού εξοπλισμού παραγωγής λιγνίτη. Τούτο έγινε δια δυναμιτισμού.  Η παλαίωση  και το κλείσιμο του κύκλου ζωής  του εξοπλισμού αυτού  ασφαλώς και υπαγορεύει την αποσυναρμολόγησή του. Για την όποια αποσυναρμολόγηση παλαιού μηχανολογικού εξοπλισμού, η χρήση δυναμίτη δεν ενδείκνυται βάσει κάποιας προδιαγραφής. Στην  Μαυροπηγή της Περιφερειακής Ένωσης Κοζάνης, η ΔΕΗ στο εκεί λιγνιτωρυχείο δυναμίτισε και ανατίναξε μια ομάδα καδοφόρων εκσκαφέων. Των μηχανικών αυτών γιγάντων που στην ως τώρα ζωή τους εξόρυξαν εκατομμύρια τόνους λιγνίτη.  Αυτών  που μαζί με άλλα αντίστοιχα μηχανήματα και σχετικά μηχανικά μέσα, κατά τα εβδομήντα χρόνια αφ’ ότου συστήθηκε η ΔΕΗ συνέβαλαν στον εξηλεκτρισμό απ’ άκρη σ’ άκρη της χώρας και συνέβαλε τα μέγιστα στην ανάπτυξη της. Ανάπτυξη που ως  την εποχή των μνημονίων είχε φθάσει η χώρα μας να συμπεριλαμβάνεται στην ομάδα των 25 πλέον αναπτυγμένων χωρών του κόσμου. Στα εβδομήντα ως τώρα χρόνια λειτουργίας  της ΔΕΗ, μηχανήματα όπως οι ανατιναχθέντες καδοφόροι εκσκαφείς  εξόρυξαν περί τους  2.000.000.000 τόνους λιγνίτη που   χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά στην  ηλεκτροπαραγωγή.   Ο δυναμιτισμός των καδοφόρων αυτών εκσκαφέων πέραν της καταστροφής και απώλειας εθνικής περιουσίας, έχει ένα καθαρό και μόνο συμβολισμό. Αυτόν, της ταφόπλακας για τον λιγνίτη της χώρας μας. Του μεγίστης σημασίας αυτού του εθνικού ενεργειακού πόρου που κατά το ΙΓΜΕ στο υπέδαφος της χώρας μας υπάρχουν ακόμη 7.000.000.000 τόνοι λιγνίτη, του οποίου η αξία υπερβαίνει τα 60.000.000.000 Ευρώ. Με την απολιγνιτοποίηση η αξία αυτή μηδενίζεται και ο λιγνίτης μας «χωματοποιείται» δηλ. λαμβάνει αξία απλού χώματος.   

Τούτο έγινε τον έβδομο χρόνο της Πρωθυπουργίας του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος έχει υπάρξει ο επισπεύδων της σχετικής νόρμας της ΕΕ, της σχετικής με την απεξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής  της Ευρώπης από στερεά καύσιμα. Τούτο δε ο Έλληνας πρωθυπουργός το έκανε νόμο του κράτους ( νόμος απολιγνιτοποίησης)  αφού προηγουμένως  είχε προηγηθεί η επί τούτου προκήρυξη, ως πολιτική της Κυβέρνησής του στο πλέον επίσημο βήμα της Υφηλίου, αυτό των Ηνωμένων Εθνών, μισό μόνο χρόνο μετά την εκλογή του ως Πρωθυπουργός.

Εκτός του τραγικού  δυναμιτισμού των προαναφερθέντων καδοφόρων εκσκαφέων άλλες δράσης προς την απολιγνιτοποίηση είναι και ο προγραμματισμός της κατεδάφισης των διαφόρων  μονάδων ΑΗΣ ως:

ΛΙΠΤΟΛ: Τα κτήρια της πρώτης ηλεκτροπαραγωγικής μονάδας και οι χαρακτηριστικές καμινάδες έχουν ήδη κατεδαφιστεί.

ΑΗΣ Καρδιάς: Ο σταθμός σταμάτησε οριστικά. Οι κατεδαφίσεις των βοηθητικών και παλαιών κτηρίων δρομολογούνται, ενώ στον χώρο κατασκευάστηκε και λειτουργεί μονάδα Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) για την τηλεθέρμανση.

ΑΗΣ Αμύνταιου: Το εργοστάσιο είναι ανενεργό και ακολουθεί μελέτη αποκατάστασης του χώρου και σταδιακής καθαίρεσης

Εδώ θα πρέπει να αναφερθεί ότι ενώ η χώρα μας υπήρξε ο άμεσα πιστός εφαρμοστής των υποδείξεων/νορμών του Διευθυντηρίου της Ε.Ε. ως προς την εγκατάλειψη στερεών ανθράκων (ανθρακίτης, φαιάνθρακας, λιγνίτης), η Γερμανία που αποτελεί  την ηγέτιδα χώρα της, έχει πάρει παράταση στο να εξορύσσει και χρησιμοποιεί τα στερεά της καύσιμα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ως το 2035 και η Πολωνία ως το 2045.   

Συνέπεια αυτής της αλλοπρόσαλλης  πολιτικής σήμερα η ηλεκτροπαραγωγή της χώρας μας, σε ότι αφορά τα εργοστάσια βάσεως της τούτα να εξαρτώνται από εισαγόμενο πανάκριβο Φυσικό Αέριο που συνεπάγεται αιμορραγία συναλλάγματος. Ακόμη, τελικό επακόλουθο για τον Έλληνα πολίτη είναι ότι  το παραγόμενο έτσι πανάκριβο ρεύμα να είναι πανάκριβο και έτσι να  επιδεινώνονται κατά το χειρότερο τρόπο τα  οικονομικά του.

Οι Έλληνες καταναλωτές θα μπορούσαν να είχαν  μία κάποια ανακούφιση εάν η χώρα μας είχε αναπτύξει τα δίκτυα εκείνα που θα της επέτρεπαν να έχει την δυνατότητα να  διασυνδέεται (ως μέσω Ιταλίας) με αξιόπιστα ηλεκτρενεργειακά δίκτυα της Ευρώπης. Κάτι τέτοιο, θα παρείχε στη χώρα τη δυνατότητα να εισάγει ρεύμα σε ανταγωνιστικές τιμές. Πλέον αυτού η ύπαρξη τέτοιων δικτύων θα είχε το μεγάλο πλεονέκτημα να μπορεί η χώρα  μας να εξάγει το από τις ΑΠΕ ηλεκτρικό ρεύμα που δεν θα μπορούσε να διατεθεί εντός αυτής και  που μη έχοντας άλλους τρόπους αποθηκεύσεως της (συσσωρευτές, αντλιοαποταμίευση, αλ.), πολλές φορές τούτο απορρίπτεται.   

Και όλα αυτά τα τραγικά για τη χώρα μας με τη “χωματοποίηση” του λιγνίτη, γίνονται πάνω σε μία ιδεοληψία του Διευθυντηρίου της Ε.Ε. από μόνη της να σώσει το Πλανήτη από την τρέχουσα Περιβαλλοντική κρίση,  χωρίς να υπάρχει η  απαιτούμενη συμφωνία με τις ενεργειοβόρες ηλεκτροπαραγωγές χώρες ως την Κίνα, ΗΠΑ, Ινδία , Ρωσία, Βραζιλία, κ.άλ. που αθροιστικά σε ποσοστό πάνω από 60% επιβαρύνουν το παγκόσμιο κλίμα με τις απ΄ αυτές παραγόμενες εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου. Συγκεκριμένα η Κίνα επιβαρύνει την ατμόσφαιρα της Υφηλίου  κατά 33%, οι ΗΠΑ, 12% ,  η Ινδία 8%, η Ρωσία 5%. Η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της ~ 6%. Τέλος, η Ελλάδα κατά το αμελητέο 0,13 %.  

Βάσει σχετικών στοιχείων του 2008, αναφέρεται:

«Η όποια περιβαλλοντική μας ευαισθησία και αναστολές ως προς την καύση του Λιγνίτη μας ας μη μας σκοτίζει το νου, όταν ατυχώς  ξέρουμε ότι ακόμη και αν μηδενίσουμε τις παραγόμενες ανά έτος ~ 40 δισεκατομμύρια κιλοβατώρες  από την καύση  του Λιγνίτη μας τούτο θα είναι σταγόνα στο ωκεανό. Η μείωση εκπομπής διοξειδίου του άνθρακος  εκ της περιστολής καύσεως των ελληνικών λιγνιτών και αν ακόμη θέλαμε να τη μηδενίσουμε, το αποτέλεσμα για το περιβαλλοντικό πρόβλημα του Πλανήτη θα είναι ελάχιστο. Σχεδόν μηδενική ωφέλεια. Αυτό, αφού γνωρίζουμε ότι κάθε χρόνο παράγουν και καίνε  λιθάνθρακα  για την παραγωγή της ηλεκτρικής τους ενέργειας  που : για τις   ΗΠΑ είναι ~ 2.000  δισεκατομμύρια κιλοβατώρες, για  την Κίνα  ~ 1.100  δισεκατομμύρια κιλοβατώρες, για την Ινδία ~ 450, τη Γερμανία ~ 300, την Ιαπωνία ~ 240, την Αυστραλία ~ 170, τη Ρωσία ~ 165, κ.ο.κ. »

Εκ των ανωτέρω το διάτρητο πιθάρι του Δαναού (αν θεωρήσουμε ότι έτσι είναι η κατάσταση του παγκόσμιου περιβάλλοντος σήμερα)  και να θέλαμε, δεν βουλώνει μόνο  με  την Ελληνική προσπάθεια. Αν βουλώσουν οι ΗΠΑ, Κίνα, Ινδία, κ.λπ. ότι τους αναλογεί, ίσως τότε το διάτρητο πιθάρι του Δαναού θα στεγανοποιηθεί και το Περιβάλλον θα σωθεί.>>