Σαββατοκύριακο 21 Νοεμβρίου 2026 ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ σελ.11
Αιολίας λόγος
Ως «κόρη οφθαλμού», προστατεύουμε,
την πλατεία μας στην Άντισσα.
Του Δρος Τάκη Χαραλ. Ιορδάνη
Ο Αντισσαίος π.Λυκειάρχης
Πάνος Φραγκέλλης στο μοναδικό στο είδος του, βιβλίο «Η ΑΝΤΙΣΣΑ»(1995) αναφέρεται
στην πλατεία μας, γράφοντας: «Η πλατεία αυτή πραγματικό αριστούργημα
προκαλεί το θαυμασμό των ξένων και καύχημα των ντόπιων…» και συνεχίζει «Η
πλατεία, ύστερα από συντονισμένες ενέργειες της Κοινοτικής Αρχής κηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο».
Για το θαυμασμό της πλατείας μας, θα δανειστώ τη
γνώμη ενός θρύλου της Τοπική Αυτοδιοίκησης, του επί 25 χρόνια Δημάρχου
Μυτιλήνης, του αξέχαστου “δάσκαλου” Αποστόλου Αποστόλου. Στην τελευταία του
θητεία ευρισκόμενος προσκεκλημένος των
Λεσβίων των ΗΠΑ και απευθυνόμενος σε μια μαζική συγκέντρωση τους στη Νέα Υόρκη, συνεπαρμένος απ’την υποδοχή, τον
παλμό και την όλη φιλοξενία, τους μίλησε
από καρδιάς, λέγοντας μεταξύ άλλων:
«…Νιώσαμε σαν να είμαστε
στο Κιόσκι της Μυτιλήνης, στην Καρήνη της
Αγιάσου, σ’ ένα από τα πολυθόρυβα κέντρα του Πλωμαρίου, Πολιχνίτου, της
Αγίας Παρασκευής, της Καλλονής. Νιώσαμε σαν να βρισκόμαστε στην Σκάλα Ερεσού, στην πλατεία της
Άντισσας, στην Τσαντήρα του Μανταμάδου, σ’ένα από τα κρεμαστά καφενεία του
Μολύβου, στην παραλία της Πέτρας…». Τούτο αντιγράφω απ’το
ιστορικής σημασίας βιβλίο του «ΜΝΗΜΕΣ». Η αναγνώριση της πλατείας μας από
ανθρώπους Παλλεσβιακού και
Πανελληνίου διαμετρήματος, ως ο Δήμαρχος
Αποστόλου, ασφαλώς μας δίνουν το μέτρο της προστασίας που πρέπει να παρέχουμε σ’αυτήν, εμείς όλοι οι σύγχρονοι
Αντισσαίοι.
Έχοντας ως δεδομένο, την κήρυξη της πλατείας μας ως διατηρητέο μνημείο, ψάχνοντας,
βρήκα
την Υπουργική Απόφαση(Υ.Α.) του 1965 η οποία είχε
κηρύξει «ως χρηζόντων ειδικής προστασίας» εικοσιέξι (26) οικοδομήματα στη Λέσβο, μεταξύ των οποίων και την πλατεία
μας. Όμως, κάποιος(οι) για ίδιον συμφέρον, το 1971, στην περίοδο της
παντοδυναμίας της Χούντας (με την οποία προφανώς συνδέονταν στενά) κατάφεραν με
νέα Υ.Α., να αποχαρακτηρίσουν, μόνο την πλατεία
μας απ’τα 26 προαναφερθέντα.
Έκτοτε η Πλατεία μας, προφανώς,
θεωρούταν ως μη «χρηζούσης
ειδικής προστασίας».
Το 2025, υπέβαλα έγγραφο
προς την Υπουργό Πολιτισμού με το οποίο αιτούμουν να επαναχαρακτηριστεί η πλατεία μας ως
«χρηζούσης ειδικής προστασίας» κατά την Υ.Α. του 1965. Προς εξέταση του αιτήματός μου, το έγγραφό μου εστάλη στην Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων Βορείου
Αιγαίου. Εκεί, κατά τις υπ’αυτών ακολουθούμενες διαδικασίες δημιουργήθηκε
φάκελος, που εστάλη πίσω στο Υπουργείο,
με εισήγηση να περάσει το θέμα μας απ’το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων. Παραλήπτης,
η Διεύθυνση Προστασίας Νεωτέρων και Συγχρόνων Μνημείων. Στον φάκελο αυτό
περιλαμβανόταν και η ζητηθείσα απ’την προαναφερθείσα Εφορεία, γνωμοδότηση του Τοπικού Συμβουλίου(Τ.Σ.)
Αντίσσης. Δυστυχώς, οι του Τ.Σ. χωρίς καμία διαβούλευση, γνωμοδότησαν αρνητικά
στον επαναχαρακτηρισμό της πλατείας μας, ήτοι υιοθέτησαν την πράξη της
Χούντας. Όταν τούτο έγινε γνωστό στο
χωριό, υπήρξε όπως ήταν φυσικό, αντίδραση και δημιουργήθηκε επιτροπή αγώνα με
επικεφαλής τον Κώστα Βωβό. Στην χωρίς καμία διαβούλευση αυτή γνωμοδότηση των
τριών του Τ.Σ., η Επιτροπή Αγώνα υπέβαλε αίτηση εκατό τριών και πλέον
Αντισσαίων, ζητώντας απ’τους του Τ.Σ. να αλλάξουν την γνωμοδότηση τους. Στην παρουσία μελών της Επιτροπής, επί τούτου γενομένη
συνεδρίαση του Τ.Σ. ο Πρόεδρος και τα μέλη της επέμειναν στην απόφασή τους
και πρωτάκουστα, δήλωσαν «ας μας πει το Υπουργείο να αλλάξουμε την
απόφασή μας κι εμείς θα το κάνουμε». Ακόμη,
άφησαν να εννοηθεί ότι θα είχαν αποδεχθεί τον επαναχαρακτηρισμό, αν επισπεύδων
της υποθέσεως ήταν άλλος απ’τον γράφοντα το παρόν.
Το θέμα ευρισκόμενο για
δέκα περίπου μήνες στην προαναφερθείσα Διεύθυνση του ΥΠΠΟ, μας έκανε μαζί με το
Γενικό Γραμματέα της Ένωσης
(Συνταξιούχων Μηχανικών Ελλάδος, ΠΕΤΟΜ-ΤΕΕ), συνάδελφο Δημήτρη
Καραπιστόλη (του οποίου είμαι
Αναπληρωτής) να επισκεφθούμε τη Διεύθυνση αυτή. Θέλαμε να μάθουμε, για ποιο λόγο δεν είχε
δοθεί απάντηση τους ύστερα από 10 μήνες, σε
σχετικό έγγραφό της Ένωσης μας, απ’τον 12ο 2025. Εκεί μας ελέχθει ότι ο Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου
Αντίσσης είναι χαρακτηρισμένος αρχαιολογικός χώρος και ιστορικό διατηρητέο
μνημείο από το 1962. Κατά το σχετικό ΦΕΚ
35/B/2.2.1962, (αντίγραφο του οποίου που μας εδόθη), ο πολιούχος Ναός Αντίσσης έχει «χώρο προστασίας κατά μεν
την δυτικήν πλευράν τα όρια της
παρακειμένης πλατείας κατά δε τας λοιπάς 30 μέτρων πλάτους». Προφορικά δε,
μας εξήγησαν, ότι βάσει των ανωτέρω και η πλατεία Αντίσσης αντιστοίχως προστατεύεται.
Το ευχάριστο αυτό νέο για
την εκκλησία μας, κοινοποίησα στον ιερέα μας, τον αγαπητό μου παπαΦώτη και την κοινολόγησα προς κάθε ενδιαφερόμενο, στα
Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης(ΜΚΔ). Δεν αποτόλμησα
βέβαια να γράψω αυτό που μας ελέχθει προφορικά, για να μη πουν κάποιοι ότι
κάνω νομική ερμηνεία στα του ανωτέρω
ΦΕΚ. Ο παπα-Φώτης μόλις διάβασε το
ευχάριστο νέο, μού απάντησέ, γράφοντάς: «Ευχαριστώ πολύ κύριε Τάκη για την
ενημέρωση, την χρονιά που γεννήθηκα χαρακτηρίστηκε.»
Στη συνέχεια έλαβα έγγραφο της Διεύθυνσης Προστασίας και
Αναστήλωσης Νεωτέρων και Συγχρόνων Μνημείων
του ΥΠΠΟ της 16.10.2026, όπου αναφέρονται τα σχετικά με τα στο ανωτέρω ΦΕΚ αναγραφόμενα
και συνεχίζει <<… και η πλατεία προστατεύεται ήδη με την ανωτέρω
απόφαση Υπουργείου Πολιτισμού>>. Το έγγραφο αυτό κοινοποιούταν, εκτός
από τις Εφορείες Αρχαιοτήτων και Νεωτέρων Μνημείων Βορ.Αιγαίου και στο Δήμο Δυτικής Λέσβου.(Εκτιμώ, ότι ο
Δήμος μας έχει στείλει αυτό στην Κοινότητα Αντίσσης και το Τ.Σ. έχει σχετικώς
ενημερωθεί).
Από μέρους μου, την
πληροφόρηση αυτή ανέβασα στα ΜΚΔ και
έστειλα στους Πολιτιστικούς Συλλόγους (“Τέρπανδρο” Αντίσσης, Αντισσαίων της
Αθήνας), και σ’όσους Αντισσαίους (Ελλάδας, εξωτερικού) είχα τα mail τους. Φυσικά το
έστειλα και σε μέλη του Τ.Σ. Ατυχώς από μέρους του Τ.Σ., υπήρξε «σιγή
ασυρμάτου». Ουδεμία πληροφόρηση των κατοίκων του χωριού για το ευχάριστο αυτό
νέο και φυσικά πολύ περισσότερο ουδεμία γραφή σε μένα. Θα ήταν ασφαλώς παράξενο
να μου είχαν γράψει κάτι το θετικό, λαμβάνοντας
υπ’ όψη τη θέση τους, τόσο κατά την προαναφερθείσα γνωμοδότησή τους προς τη
Νεωτέρων Μνημείων Βορ.Αιγαίου, όσο και κατά τη σύσκεψη τους με μέλη της Επιτροπής
Αγώνα για τον επαναχαρακτηρισμό της πλατείας, τη μετά τη σχετική αίτηση της
Επιτροπής.
Ανεξάρτητα προς την υποδοχή
του ευχάριστου αυτού νέου απ’το Τ.Σ., ένα
είναι πια σίγουρο. Η Πλατεία μας είναι προστατευμένη απ’το 1962 με τον αυστηρό αρχαιολογικό νόμο, τον απ’το
1932 ισχύοντα. Θέλω να πιστεύω ότι ο Πρόεδρος και το Τ.Σ. θα γίνουν οι φρουροί
προστασίας της, κατά τα προβλεπόμενα απ’τον νόμο αυτό. Ακόμη, ότι οι εντεταλμένοι φορείς της Πολιτείας θα
παρέμβουν στην περίπτωση που το νομικό πλαίσιο προστασίας της πλατείας μας παραβιάζεται.