"Σκαλοχώρι, το χωριό των αλησμόνητων παιδικών και εφηβικών μου αναμνήσεων. " : 'αρθρομου στην "Αιολίας λόγος"/ ΔHMOKPATHΣ

 

Σαββατοκύριακο 7 Νοεμβρίου 2026                            ΔHMOKPATHΣ                                   σελ. 11

 

Αιολίας λόγος

Σκαλοχώρι, το χωριό  των αλησμόνητων  παιδικών και εφηβικών μου αναμνήσεων.  

Του Δρος Τάκη Χαραλ. Ιορδάνη (Ph.D.)

Κάθε καλοκαίρι, στις διακοπές μας, πάντα προσπαθώ να επισκεφθώ το χωριό του παππού μου, του Γιώργου Χριστόδ. Μουτάφη, όπου αναμνήσεις αξέχαστες απ’τα παιδικά και εφηβικά μου χρόνια, ανεξίτηλα υπάρχουν στο μυαλό μου. Το αγαπημένο μου, Σκαλοχώρι. Μικρό παιδί, που τα καλοκαίρια  με έπαιρναν μαζί τους οι παππούς και γιαγιά  στο περιβόλι τους στη Μπαλήνη ή μετά έφηβος πια που κάθε Χριστούγεννα, Πάσχα, περνούσα συνήθως μαζί τους στο χωριό κάποιες απ’τις γιορταστικές αυτές μέρες. Το ίδιο και κάποια καλοκαιρινά διαστήματα.  Καταλυτικό ρόλο στην εκεί καλοπέραση μου, έπαιζε η αλησμόνητη θεία Φωτώ, αλλά κι ο άντρα της, ο αξέχαστος θείος Στρατής Μουτάφης, που πλουσιοπάροχα μού παρείχαν όσα διέθεταν, το μεν καλοκαίρι στην «Καλή Καρδιά» (εξοχικό τους κέντρο, φαγητού και γλεντιού, το μοναδικό κείνα τα χρόνια σ’όλη τη χερσόνησο του Ορδύμνου), το χειμώνα  δε, στο καφενείο τους, στο κέντρο του χωριού.   Πλέον των  άλλων όλων απ’το Σκαλοχώρι, εκείνο που υπήρξε για μένα ανεκτίμητο κεφάλαιο της ζωής μου, ήταν οι απ’τα τότε φιλίες μου. Φιλίες άδολες, αληθινές, αγνές που ως και σήμερα στα ογδονταένα μου, τις τιμώ  στο μέγιστο δυνατό, ανταποδίδοντας  όσο μπορώ ότι εκείνοι μου προσφέρουν. Θα ήθελα να τους αναφέρω έναν έναν όλους αυτούς τους καλούς  φίλους, άλλα ο χώρος του παρόντος άρθρου, δεν θα χωρούσε να τους περιλάβει όλους.  Με πολλούς απ’αυτούς έχω  τη χαρά, να συναντόμαστε στο Σύλλογο των Αθηνών (“Άγιος Γεώργιος“, του οποίου είμαι μέλος), όπου μαζί συμμετέχουμε στα διάφορα πολιτιστικά του δρώμενα (εκδηλώσεις, γιορτές, επέτειοι, χοροί, εκδρομές  κ.άλ.). Απ’τη μεριά μου βέβαια πάντα προσπαθώ να προσφέρω το κατά περίπτωση δυνατό για την πρόοδο και ευόδωση των σκοπών του, συμμετέχοντας στις όποιες διαδικασίες του. Μάλιστα στις πρόσφατες εκλογές, στη λογική του να υπάρξει μπόλιασμα  της «παλιάς φρουράς» και των νέων, συμμετείχα στο ψηφοδέλτιο. Ως μέλος πια του Δ.Σ., έκανα την πρόταση, η θέση του Προέδρου να έχει “άρωμα γυναίκας”. Και πράγματι εκλέξαμε την εξαιρετική κυρία Ζωή Αδαμοπούλου-Καραπαναγιώτη. Τη θέση του Αντιπροέδρου, έδωσαν στο γράφοντα το παρόν.  

Ο Σύλλογος αυτός ομολογώ, υπήρξε στήριγμά μου σε διάφορες δραστηριότητες μου, κοινωνικής υφής. Κυρίως στις κινητοποιήσεις της Επιτροπής Αγώνα για τον «οδικό άξονα Καλλονής – Σιγρίου». Εκεί σχεδιάσαμε τις πραγματοποιηθείσες  τέσσερις ολομέλειες της (2009, 2010, 2013 και 2023), που με τις διεκδικητικές  αποφάσεις και τα σχετικά ψηφίσματά μας τα οποία απευθύνθηκαν ως ψηλά στον εκάστοτε Πρωθυπουργό, συνέβαλαν στο να έχουμε σήμερα ολοκληρωμένο πια αυτόν τον σωσίβιο οδικό άξονα (~46,5  km) της Δυτικής Λέσβου, και κατ’ επέκταση όλου του νησιού. [Δεν θα πρέπει  να μας διαφεύγει ότι ο άλλος, ο «Καλλονής – Πέτρας» (~17 km), που εξαγγέλθηκε την ίδια στιγμή απ’τον Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη το 1999, επί 27 συναπτά έτη, ήταν ουσιαστικά κρεμασμένος στον «αυτόματο πιλότο» και μόλις φέτος το καλοκαίρι εγκαταστάθηκε πια εργολάβος για να ξεκινήσει την κατασκευή του].       

Εδώ αναφέρω, ότι ενώ θα μπορούσα να δρομολογήσω οι ολομέλειές   της Επιτροπής Αγώνα να γίνουν στην Άντισσα, τη γενέτειρά μου,   θέλησα αυτές  να γίνουν στο Σκαλοχώρι για να τιμήσω το ίδιο το χωριό, αλλά  και  τους κατοίκους τους, που  πάντα με εκτιμούσαν και με στήριζαν.  Τούτο εμπράκτως αποδεικνύεται ακόμη  κι απ’το ότι  τα αρχεία της προαναφερθείσης Επιτροπής Αγώνα (τα από το 2003, που  δημιούργησα την Επιτροπή, ως και το 2024), τα αποτελούμενα από έξη μεγάλα ντοσιέ, το Τοπικό Συμβούλιο Σκαλοχωρίου, δέχθηκε να   στεγαστούν στην Κοινότητα. Πράγματι  απ’το καλοκαίρι του 2024, αυτά έχουν  παραδοθεί και τοποθετηθεί στα γραφεία της. Κατ’ αυτό τον τρόπο τούτα σώθηκαν και ασφαλώς θα αποτελέσουν πηγή σχετικής πληροφόρησης στον  όποιο ερευνητή του μέλλοντος.

Ένα βασικό σημείο που θα πρέπει να αναφέρω, είναι ότι όταν το καλοκαίρι του 2003 βγήκε στον τύπο η προκήρυξη για την ανάθεση των μελετών του «Καλλονής-Σιγρίου», τούτη ανέφερε ως χάραξη την του «Καλλονής–Ερεσού–Σιγρίου», δηλαδή του απ’τα Παράκοιλα, νότιου κλάδου. Τότε αρθρογράφησα, γράφοντας ότι ζητείται πολιτική βούληση, στο να γίνει ο βόρειος κλάδος και ως σημείο κομβικό αυτού, προέβαλα το Σκαλοχώρι.  Δηλαδή το Σκαλοχώρι υπήρξε η  λέξη κλειδί προσδιορισμού της κατεύθυνσης του δρόμου μας, αυτού του βόρειου κλάδου, μέσω Σκαλοχωρίου, σε αντιπαράθεση προς εκείνον  του νότιου, του μέσω Παρακοίλων και Ερεσού, που κάποιοι μεγαλοσχήμονες επεδίωκαν. Ουδείς αρμόδιος απάντησε και το χειρότερο, ο τότε κυβερνητικός βουλευτής Ν.Σηφουνάκης μου έστειλε επιστολή, στην οποία έλεγε ότι το μελετητικό γραφείο θα κρίνει τη χάραξη, στη βάση ιδιωτικο-οικονομικών κριτηρίων. Εξ αυτής, η πολιτική βούληση, προδήλως εξέλειπε. Αυτή ήταν η αιτία που με ώθησε, στο να  δημιουργήσω την κι απ΄τα δέκα χωριά μας  Επιτροπή Αγώνα.  Για την  απάλειψη της λέξεως «Ερεσός» απ’τον τίτλο της χάραξης, έδωσα μάχη χρόνων μέχρις ότου κατορθώσουμε να λάβουμε γραφή απ’τους αρμόδιους  ότι αυτό θα διορθωθεί, στην προκήρυξη της κατασκευής του άξονα. Πράγματι,  τελικά έτσι έγινε.

Θα ήθελα ακόμη να αναφέρω, ότι οι προαναφερθείσες  ολομέλειες της επιτροπής μας έλαβαν χώρα κάτω απ’τον πλάτανο της πλατείας του χωριού. Τούτον,  φύτεψε  ο προπάππους μου Χριστόδουλος Μουτάφης το 1912 όταν απελευθερωθήκαμε απ’τους Τούρκους και έτσι  κατά έμμεσο τρόπο  απέδωσα την προσήκουσα τιμή στον προπάππου μου.

Φέτος το καλοκαίρι, που πραγματοποίησα την κατ’ έτος επίσκεψή μου, είχα μία ξεχωριστή ευχάριστη. Είδα “ιδίοις όμασι”, στην καλοπεριποιημένη  πρόσοψη του προαναφερθέντος καφενείου των θείων μου, Φωτώς και Στρατή, την ταμπέλα  <<ΜΟΥΤΑΦΕΙΟΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΝ  ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΝΟΡΙΑΚΟΥ ΝΑΟΥ>>. Ο άοκνος λευίτης του χωριού παπαΛευτέρης Ναούμ, τίμησε στο μέγιστο τη θεία μου, μετατρέποντας τη δωρεά της αυτή προς  την εκκλησία του χωριού  “Άγιος Γεώργιος”, σε κυψέλη δημιουργίας και προσφοράς προς τα παιδιά του χωριού και όχι μόνο. Με χαροποίησε, ακόμα, η ίδρυση του νεότευκτου ναϊδρίου  του νεοφανούς αγίου Παϊσίου, που επισκέφτηκα. Την κατασκευή του  χρηματοδότησε η ευσεβής κυρία, φίλη Ελισάβετ Μουστούκη, μόνιμος κάτοικος Σκαλοχωρίου. Ασφαλώς στην επιτυχία της προσπάθειας αυτής, κύριο ρόλο έπαιξε ο παπαΛευτέρης. Άξιοι και οι δυο τους.    

Κλείνοντας, πρέπει να υπάρξω ειλικρινής. Έφυγα απ’το Σκαλοχώρι με βαριά  καρδιά. Άλλα καλοκαίρια, έβλεπα χαρούμενα πρόσωπα. Εφέτος τούτο δυστυχώς έλειπε.  Διάχυτη  ήταν η στεναχώρια, η θλίψη,  η κατήφεια  λόγω της οικονομικής καταστροφής, της εκ του αφθώδους πυρετού σφαγής 4.500 προβάτων, κτηνοτρόφων του χωριού.

Εύχομαι,  του χρόνου που θα ξαναπάω εκεί,  η «οργή» αυτή  να έχει εκλείψει.

 

ΗΡΩΙΚΟ ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ 2

 

ΗΡΩΙΚΟ  ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ  2

 

Στις χιλιάδες των Ελλήνων  που θυσιάστηκαν δίνοντας  το αίμα τους  για να κρατηθεί το τότε κεκτημένο,  πολύτιμο αγαθό της λευτεριάς της Πατρίδας,  πολεμώντας στα Αλβανικά βουνά, τους Ιταλούς φασίστες που κατά τον πλέον ιταμό τρόπο εισέβαλαν στην πατρίδα μας , υπάρχουν και έξι παλικάρια  από την Άντισσα Λέσβου, την γενέτειρά μου.

 

Παραθέτω το ποιοι είναι αυτά τα παλικάρια, τον τόπο της θυσίας τους και την ημέρα, που άτιμα εχθρικά πυρά τους έκοψαν το νήμα της ζωής τους.   

 

α/α       Ονοματεπώνυμο            ημερομηνία    Τόπος Θυσίας                   Βαθμός

                                                      θανάτου

1. Δελής Φώτιος, Απόστολος     19-2-1941    Προχ. Νοσοκ. Κορυτσάς Στρατιώτης

2. Ερσοτέλος Γρηγόριος, Τιμ.     7-4-1941     Κόνισκος Αλβανίας                 - ‘’ -

3. Ζαφειρέλλης Βασίλειος, Μ.     7-4-1941     Κόνισκος Αλβανίας                 - ‘’ -

4. Κράλλης Εμμανουήλ, Ναούμ  29-1-1941    Πρεγκογλουεϊ Αλβανίας        - ‘’ -

5. Σαμαράς Φωκίων, Σωκρ.         6-1-1941   Καλυβάτσι Αλβανίας           Δεκανέας

6. Χατζησάββας Σάββας Θεόφ.  1940 -1941 Πόγραδετς . Αλβανίας,    Στρατιώτης

 

Ύστερα από 85 - 86  χρόνια, ας  αποτελέσει  το παρόν μνημόσυνο, για όλους αυτούς τους ήρωες,  που θυσιάστηκαν  υπέρ  πατρίδος.

 

Μέχρι το 2022 τούτοι, όπως κι άλλοι 11 ακόμη (απ' τη Γερμανοκατοχή, εμφύλιο, ως και στην Κύπρο) δηλ. το σύνολο 17 ήταν αφανείς, αφού στο ηρώον της Άντισσας είχαν καταγραφεί μόνο όσοι θυσιάστηκαν για την  πατρίδα στις διάφορες πολεμικές περιπέτειες της,  απ’ την απελευθέρωσή μας το 1912 έως και τη Μικρασιατική καταστροφή το 1922. Στο ηρώον μας αυτό είναι γραμμένο το «Η ΑΝΤΙΣΣΑ ΕΥΓΝΩΜΟΝΟΎΣΑ». Σ’ αυτό υπήρχε το κενό των 17 αυτών θυσιασθέντων  τέκνων της. Σήμερα ευτυχώς πια,  τούτο το κενό έχει καλυφθεί. Σε μαρμάρινη πλάκα που έχει τοποθετηθεί στη βάση του βάθρου του ηρώου,  με χρυσά γράμματα έχουν γραφεί  τα ονόματα  και λοιπά  στοιχεία  όλων  τους, καθ’ όμοιο τρόπο, που γράφω πιο πάνω, για τους έξι ήρωες  που αναφέρω.

                                                                                                      30.10.2026

Ηρωικό Επετειακό

 

                  Ηρωικό Επετειακό.                                        

Στο μέτωπο στην Αλβανία, μέσα στον πανελλήνιο ξεσηκωμό,  βρέθηκαν να πολεμούν και συμπατριώτες μας Αντισσαίοι. Το πιο κάτω είναι από αφήγηση του πρωτοξαδέρφου της μητέρας μου, καλού μου  φίλου και συγκατοίκου  μου  στα φοιτητικά μας χρόνια, του αξέχαστου Θόδωρου Ψωμά.  Του τα είχε διηγηθεί ο πατέρας του Στέλιος Ψωμάς που ήταν λοχίας, πολεμώντας κι αυτός μαζί με άλλους συγχωριανούς μας, τους Ιταλούς. Ήταν επικεφαλής  της μονάδας (δεν θυμούμαι τι μου είχε πει, αν ήταν ουλαμός, διμοιρία ή λόχος)  που απαρτιζόταν στο σύνολό της από Αντισσαίους.  Κάποια μέρα στην όλη έξαψη του πολέμου, η μονάδα τους αυτή βρέθηκε ξεκομμένη, στην κυριολεξία σε μία χαράδρα, παγιδευμένη. Ο καιρός παγωνιά και ο ουρανός νεφοσκεπής. Δεν ήξεραν πού βρίσκονταν οι ίδιοι, πού βρίσκονταν οι Ιταλοί, δεν είχαν κανένα προσανατολισμό. Επαφή με ανώτερη μονάδα δεν υπήρχε. Πλήρες αδιέξοδο. Ο ήχος των πολυβόλων, τουφεκιών και κάθε λογής  ομοβροντιών, ακούγονταν μακριά. Κατάκοποι απ’ την πεζοπορία αλλά κυρίως με το ηθικό τους πεσμένο απ’ την όλη αυτή κατάσταση, βρέθηκαν δίπλα σ’ ένα βράχο  που από μακριά  έδινε την εικόνα ότι εκεί υπήρχε μια σπηλιά. Με στόχο να μπουν μέσα, να προφυλαχθούν όσο ήταν δυνατό απ’ το ψύχος, επιτάχυναν το βήμα τους. Απογοητεύτηκαν ότι δεν ήταν  σπηλιά όταν έφθασαν εκεί. Μη έχοντας άλλη εναλλακτική λύση   ο λοχίας διέταξε να  αποθέσουν μόνο τα γυλιό τους, αλλά να κρατούν το όπλο τους στο χέρι για παν ενδεχόμενο, να καθίσουν να ξεκουραστούν και να σκεφτούν τι θα μπορούσαν να κάνουν για να βγουν απ’ το αδιέξοδο που βρίσκονταν, χωρίς να σκοτωθούν. Αφού είχαν κουρνιάσει στην  κυριολεξία μέσα στην μικροεσοχή του μεγάλου βράχου, συζητούσαν μεταξύ τους το τι θα έπρεπε να γίνει για να μάθουν το πρώτο και κύριο που βρίσκονται οι Ιταλοί, ώστε  να μη πέσουν πάνω σε καμιά υπέρτερη μονάδα τους καθώς θα  προχωρούσαν προς το άγνωστο και σκοτωθούν όλοι τους. Αυτό που προέκυψε, ήταν ότι θα έπρεπε να βρεθεί τρόπος να πιάσουν αιχμάλωτο κάποιο Ιταλό για  να τους δώσει τις πληροφορίες που χρειάζονταν. Όμως ποιος ήταν εκείνος που εθελοντικά θα πήγαινε, πού  και πώς θα έπιανε ένα αιχμάλωτο. Τότε στο μυαλό του λοχία ήρθε η σκέψη. Απ’ τα δυο μπουκάλια κονιάκ που κουβαλούσε στο γυλιό του και μοίραζε ως θεία κοινωνία στους φαντάρους του για την καταπολέμηση του ψύχους, το ένα να είναι το βραβείο αυτού που θα το καταφέρει. Το είπε. Τότε βρέθηκαν τρεις εθελοντές. Αφού τους έδωσε εντολή να έχουν γυρίσει πίσω σε τακτό χρονικό διάστημα, είτε χωρίς, είτε με αιχμάλωτο, έφυγαν ο καθένα σε διαφορετική κατεύθυνση. Η αγωνία τους είχε φάει όλους, απ’ το χειρότερο να μη γυρίσει ζωντανός κανένας τους απ’ τους τρεις, ή να ελπίζουν να γυρίσουν έχοντας ο ένας τουλάχιστο επιτύχει στην αποστολή του. Πράγματι στον καθορισμένο χρόνο είχαν γυρίσει οι δύο, αλλά άπραγοι.  Ο τρίτος αργούσε και εκεί  είχαν αρχίσει όλοι τους να σκέφτονται το χειρότερο γι’ αυτόν. Όμως σε λίγο ακούστηκε από μακριά αγκομαχητό καθώς ανέβαινε την ανηφόρα προς το βράχο, κουβαλώντας ένα φορτίο στην πλάτη του. Αμέσως έτρεξαν άλλοι να τον βοηθήσουν και με έκπληξη διαπίστωσαν ότι το φορτίο  ήταν  ένας άνθρωπος, τυλιγμένος μέσα σε μια κουβέρτα. Ακούμπησε την κουβέρτα κάτω, την ξετύλιξε και φανερώθηκε ένας δύσμοιρος  όχι καλά ντυμένος Ιταλός, δεμένος δυνατά στα χέρια, με τη ζώνη του παντελονιού του. Όλοι ξέσπασαν προς στιγμή σε χειροκροτήματα. Τότε ο λοχίας αμέσως  διέταξε  να  σταματήσουν  μη και ακουστούν απ’  τους Ιταλούς. Όταν έγινε πάλι  ησυχία,  γυρίζει και του  λέει:

-       Μπράβο Κωστή, μπράβο σου. Αλλά, αφού τον είχες καλά δεμένο, γιατί δεν τον έβαλες να περπατά, παρά τον κουβαλάς στον ώμο  τυλιγμένο μέσα στην κουβέρτα;

-       Το έκανα έτσι μη πάει και μου παγώσει στο δρόμο. Έσκασα να τον πετύχω! Αν μου πάγωνε, μετά άντε πάλι να έβρισκα  άλλον Ιταλό για να τον πιάσω;

 Ο γενναίος αυτός στρατιώτης, που με τον ηρωισμό του έσωσε όλους τους συγχωριανούς του, συστρατιώτες της μονάδας του, ήταν ο αξέχαστος λεβεντάνθρωπος  Κωστής Τσαβδάρης, ο με το προσωνύμιο «Τσολιάς», που του είχε κολλήσει  απ’ το ότι την θητεία του ως στρατιώτης υπηρέτησε  ως τσολιάς στην τότε ανακτορική φρουρά.

Τιμή και δόξα του ανήκει.

                                                      28η Οκτωβρίου 2026          

Η Πλατεία Άντισσας προστατεύεται με σχετική απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού από το 1962.

 

Η Πλατεία Άντισσας προστατεύεται με  σχετική απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού από το 1962.

 Στις  9 τ.μ. μαζί με τον Γεν. Γραμματέα της Ένωσης μας,  (Συνταξιούχων Μηχανικών Ελλάδος, ΠΕΤΟΜ-ΤΕΕ), συνάδελφο Δημ. Καραπιστόλη επισκεφθήκαμε τη Διεύθυνση Προστασίας και Αναστήλωσης  Νεωτέρων και Συγχρόνων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού. Θέλαμε να μάθουμε, για ποιο λόγο δεν είχε δοθεί απάντηση τους ύστερα από 10 μήνες, σε  σχετικό από τον 12ο 2025 έγγραφό της Ένωσης. Εκεί μας ελέχθει  ότι ο Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Αντίσσης είναι χαρακτηρισμένος αρχαιολογικός χώρος και ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το 1962. Κατά το σχετικό ΦΕΚ  35 /B/ 2.2.1962, (αντίγραφο του οποίου που μας εδόθη), ο πολιούχος Ναός  Αντίσσης έχει « χώρο προστασίας κατά μεν την δυτικήν πλευράν  τα όρια της παρακειμένης πλατείας κατά δε τας λοιπάς 30 μέτρων πλάτους». Μας εξηγήθηκε δε ότι βάσει των ανωτέρω η πλατεία Αντίσσης αντιστοίχως κι αυτή προστατεύεται.   

Το ευχάριστο αυτό νέο για την εκκλησία μας, πληροφόρησα με ανάρτησή μου στο ιερέα του χωριού αγαπητό μου παπαΦώτη  και την κοινολόγησα για κάθε ενδιαφερόμενο στα ΜΚΔ. Δεν θέλησα  βέβαια να γράψω αυτό που μας ελέχθει προφορικά, διότι τα αναφερόμενα στο ανωτέρω ΦΕΚ δεν θα τολμούσα  να δώσω σχετική ερμηνεία.   

 Στη συνέχεια έλαβα την έγγραφη απάντηση της Διεύθυνσης Προστασίας και Αναστήλωσης  Νεωτέρων και Συγχρόνων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού της 16.10.2026, όπου επί λέξει καταγράφει  τα σχετικά με τα στο ανωτέρω ΦΕΚ αναφερόμενα και συνεχίζει <<… και η πλατεία προστατεύεται ήδη με την ανωτέρω απόφαση Υπουργού Πολιτισμού>>.

Η σφαγή των αμνών της φετινής γέννας, τα Χριστούγεννα, θα ανακούφιζε ... Άρθρο μου στην "Αιολίας λόγος"/ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ

 

σελ 11         ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ            Σαβατοκύριακο 24 Οκτωβρίου  2026

 Αιολίας λόγος

Η σφαγή των αμνών της φετινής γέννας, τα Χριστούγεννα,  θα ανακούφιζε τα χωριά μας και την οικονομία του νησιού.

Του Δρος Τάκη Χαραλ. Ιορδάνη (Ph.D.)

Όταν το 25% του ΑΕΠ του νησιού μας καταστρέφεται απ’τη μάστιγα που χτύπησε την κτηνοτροφία του(αφθώδης πυρετός),  αυτό που έχει ως αποτέλεσμα, είναι  η φτώχεια,  ένδεια και  μιζέρια για τη συμπαθέστατη τάξη των κτηνοτρόφων μας. Των ιδίων, αλλά ασφαλώς  και των παιδιών τους. Βέβαια για τα χωριά της Δυτικής Λέσβου, που κατά βάση η παραγωγική τους δραστηριότητα επικεντρώνεται στην κτηνοτροφία, το ΑΕΠ τους είναι πολύ πολύ μεγαλύτερο του 25%. Συνεπακόλουθο, οι εκ του αφθώδους συνέπειες εκεί, είναι προδήλως άκρως καταστροφικές. Τούτο είναι άμεσα φανερό στα χωριά Σκαλοχώρι, Φίλια και την ευρύτερη περιοχή της Πελόπης όπου πρωτοεκδηλώθηκε ο αφθώδης, την περασμένη Άνοιξη.    

Σε πρακτική βάση, τα εκ της μάστιγας αυτής  επακόλουθα είναι τα:  Πρώτο, για  τους κτηνοτρόφους αυτούς, που είχαν την ατυχία  στο κοπάδι τους να ιχνηλατηθεί η αρρώστια,  να τους σφάξουν όλα τα ζώα και αυτοί οι δύσμοιροι, να μείνουν στην κυριολεξία με την «γκλίτσα στο χέρι». Αυτό όπως είναι άμεσα αντιληπτό,  αποτελεί την  απόλυτη τραγωδία. Έτσι απ’τη μια στιγμή στην άλλη ο κάθε ένας απ’τους δυστυχείς αυτούς συντοπίτες μας, έμεινε χωρίς κεφάλαιο,  εισόδημα, δουλειά, κυρίως χωρίς προοπτική και επί προσθέτως να σωρεύονται καθημερινά τα οικογενειακά βάρη (παιδιά, αποκατάστασή τους, σπουδές, διαβίωσης της οικογένειας κ.άλ).  Οι άνθρωποι αυτοί ατυχώς έμειναν έρμαια στην τύχη τους, αφού τας αντανακλαστικά της Πολιτείας  είναι χειρότερα ρυθμού χελώνας,  που σημαίνει,  για μήνες τώρα να βρίσκονται χωρίς καμία στήριξη, όταν οι όποιες αποζημιώσεις δικαιούνται καθυστερούν, για ένα πια εξάμηνο.  

 Στο Σκαλοχώρι υπήρξε κτηνοτρόφος που του έσφαξαν 1500 κεφάλια. Αντίστοιχες περιπτώσεις υπήρξαν δυστυχώς στο Μεσότοπο,  Φίλια, και στην ευρύτερη περιοχή της Πελόπης.  Η “εκατόμβη”  της θυσίας αυτής σ’όλο το νησί έχει φθάσει στο σφαγιασμό 90.000 ζώων, πράγμα που σημαίνει  απώλεια ζωικού κεφαλαίου αξίας 30.000.000 ευρώ περίπου. Οι άνθρωποι αυτοί,  μόνιμο και κύριο προβληματισμό έχουν το κατά πόσο θα υπάρξει η δυνατότητα να ανασυστήσουν το κοπάδι τους. Αυτό, δεδομένου ότι οι πληροφορίες που τους έρχονται, είναι πως οι σχετικές αποζημιώσεις που θα πάρουν, είναι το τρίτο ή ακόμα ή και λιγότερο της αξίας του κάθε προβάτου.    

Δεύτερο, για τους “τυχερούς” κτηνοτρόφους, αυτούς που ευτυχώς στο κοπάδι τους δεν ιχνηλατήθηκε η αρρώστια. Γι’ αυτούς, ως εκ των κυβερνητικών αποφάσεων, τις εκ των ευρωπαϊκών νορμών, επιβλήθηκαν τα ακόλουθα:  το γάλα να μη παραλαμβάνεται  απ’τα τυροκομεία, αρνιά να μη σφάζονται, μετακίνηση του κοπαδιού, μεταξύ   βοσκοτόπων να απαγορεύεται.  Βάσει αυτών η κτηνοτρόφοι κι αυτής της κατηγορίας  βρίσκονται εδώ και 6-7 μήνες σε πλήρες οικονομικό  αδιέξοδο. Αφού, ούτε γάλα, ούτε κρέας  μπορούν να πουλήσουν και έτσι δεν έχουν καμία είσπραξη  κι απ’την άλλη έχουν αυξημένα έξοδα  για τη διατήρηση του κοπαδιού τους.   Τα έξοδα δε, είναι αυξημένα κατά πολύ  εκ της αυξήσεως του αριθμού των ζώων τους, αφού τα αρνιά που ήταν για τον Πασχαλινό οβελία, έμειναν ζωντανά.  Έτσι ο κάθε κτηνοτρόφος είναι αναγκασμένος να πληρώνει σχεδόν τα διπλάσια απ’ότι πριν, για την προμήθεια όλων απαιτούμενων εφοδίων (έτοιμες τροφές,  σανό κ.αλ.). Οι ποσότητες δε αυτών είναι αυξημένες, κι εκ του ότι βοσκή σ’άλλα βοσκοτόπια δεν  γίνεται, λόγω της απαγόρευσης των μετακινήσεων. Ακόμη συν, τα όποια μέτρα και δαπάνες απαιτούνται  για την υγειονομική θωράκιση του κοπαδιού τους. Αν και στις επικείμενες εορτές των Χριστουγέννων-Πρωτοχρονιάς δεν διατεθούν τα φετινά αρνιά, ο αριθμός των ζώων του κοπαδιού σχεδόν θα  τριπλασιασθεί.

Εκ των προαναφερθέντων,  αυτό που προκύπτει είναι η έλλειψη ρευστού στα χωριά μας κι  έτσι, η αγορά στην κυριολεξία έχει στεγνώσει. Αλυσιδωτά, η αγοραστική αξία των Λεσβίων στο σύνολό τους στα χωριά,  κωμοπόλεις και την πρωτεύουσα έχει μειωθεί κατακόρυφα. Η αγορά δεν κινείται και η οικονομία του νησιού έχει πληγεί ανεπανόρθωτα.

Κι αν νομοτελειακά συμβαίνουν τα προαναφερθέντα για την αγοραστική δύναμη των συμπατριωτών μας και την καθίζηση της αγοράς,  αυτό που συνεχίζεται είναι η αυστηρή τήρηση των σχετικών πρωτοκόλλων που επιβάλλει η Ε.Ε. και με τη σειρά της επιβάλλει η κυβέρνηση, που για την τήρησή τους, τον επιχειρησιακό συντονισμό, όπως είπαν, έχει αναθέσει  στις υπηρεσίες του Υπουργείου Αμύνης. Έτσι η διαδικασία της ιχνηλάτησης της ζωονόσου συνεχίζεται χωρίς καμία παρέκκλιση. Το ενδεχόμενο τέλος να χρησιμοποιηθεί το όπλο του εμβολιασμού ατυχώς, έχει πλήρως απαλειφθεί.

Είναι καλό το σημάδι, ότι τελευταία  αρχίζουν να φαίνονται σημάδια κάμψης της ζωονόσου. Υπήρξαν ημέρες που το εργαστήριο αναφοράς της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου,  γνωστοποιεί αποτελέσματα εξετάσεων, που όλα τους ήταν αρνητικά. Τούτο δίδει την ελπίδα ότι η αφαίρεση των περιοριστικών μέτρων, είναι εν όψει.  

Βέβαια η  στα διεθνή πρότυπα του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων διάταξη απαρέγκλιτα ορίζει ότι για να αφαιρεθούν τα περιοριστικά μέτρα σε χώρα που την έχει χτυπήσει ο αφθώδης και δεν έχει γίνει χρήση εμβολίου, πρέπει να υπάρξουν τρεις μήνες καθαροί με κανένα αρνητικό αποτέλεσμα. Λαμβάνοντας δε υπ’ όψη ότι μέχρι τις γιορτές των  Χριστουγέννων-Πρωτοχρονιάς  υπολείπονται μόνο δύο  μήνες  μάλλον κανένας αμνός απ’το νησί δεν  πρόκειται να διατεθεί και τώρα  στην αγορά. Και αν μεν τούτο φυσικά ισχύει για ένα μεγάλο μέρος του νησιού, υπάρχει η περιοχή των χωριών Βατούσας, Πτερούντας, Αντίσσης, Ερεσού και Σιγρίου που υπήρξε καθαρή για όλη την περίοδο της ζωονόσου. Άραγε δεν θα μπορούσε να  επιτραπεί να ανοίξουν τα σφαγεία για τα  εκεί αρνιά που  γεννούνται αυτή την εποχή;  Αν δεν γίνει τούτο, σημαίνει ότι το κάθε κοπάδι θα βρεθεί να έχει σχεδόν   τριπλασιάσει τη δύναμή του, έναντι του 1924.  

Αυτή η στασιμότητα σ’ότι αφορά το οικονομικό σκέλος, χωρίς να έρχονται η εκκρεμείς αποζημιώσεις, η μη προοπτική να πουληθούν αρνιά και γενικά να συνεχίζεται όλη αυτή η καχεξία απ’την Άνοιξη ως σήμερα, είναι μάντης κακών για το δημογραφικό των χωριών μας. Και πώς θα μπορούσε να είναι αλλιώς αφού οι νέοι κτηνοτρόφοι μη έχοντες προοπτική και μέλλον σκέφτονται να φύγουν. Οι γέροντες δε κτηνοτρόφοι χωρίς τη βοήθεια νέων, θα εγκαταλείψουν τη δραστηριότητα.   

Άραγε, σε αυτή την περίπτωση, χωριά όπως η Άντισσα που τα τελευταία 60-70 χρόνια έχει χάσει το 75% του πληθυσμού της, θα εκλείψει από το χάρτη; Αυτός ο προβληματισμός φυσικά επεκτείνεται και για τα άλλα χωριά μας. Αλίμονο …

 

Όταν ο Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης Σεβασμιώτατος κ. Συμεών συμμετέχει στην Επιτροπή Αγώνα για τον «οδικό άξονα Καλλονής Σιγρίου», και ευλογεί αυτή.

Όταν ο Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης Σεβασμιώτατος κ. Συμεών συμμετέχει στην Επιτροπή Αγώνα για  τον «οδικό  άξονα  Καλλονής Σιγρίου», και ευλογεί αυτή.

 

Το 2003, είχε βγει  στον τύπο  η προκήρυξη για τις μελέτες του  «Καλλονής – Σιγρίου», ως  «Καλλονής-Ερεσού-Σιγρίου». Τότε  αρθρογράφησα με επικεφαλίδα «Ζητείται πολιτική βούληση» στο να γίνει ο Καλλονής – Σιγρίου μέσω Σκαλοχωρίου (βόρειος κλάδος). Κανείς αρμόδιος δεν απάντησε. Τότε μάλιστα, ο βουλευτής Νίκος Σηφουνάκης μου είχε γράψει ότι ο δρόμος θα χαραχθεί από τους μελετητές στη βάση οικονομικοτεχνικών στοιχείων (δηλ. με ιδιωτικοοικονομικά  κριτήρια). Έτσι όταν πια  είχα πεισθεί, ότι πολιτική βούληση δεν υπήρχε και ότι  κάποιοι μεγαλοσχήμονες του νησιού επεδίωκαν τον μέσω Παρακοίλων -νότιο κλάδο-,  ετοίμασα την ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ μας. Αυτήν την  υπέγραψαν, από κάθε χωριό μας στον άξονα αυτό, περί τους 15  προβεβλημένους  συμπατριώτες.

 Ως τώρα εδώ στο «Λαψαρνιώτης», έχω γράψει για το τμήμα της επιτροπής αγώνα των  χωριών Σκαλοχώρι και Βατούσα, αναφέροντας τα ονόματα των μελών τους.

Συνεχίζω με αυτή  της Πτεριούντας.

Θέλοντας, επικεφαλής για το τμήμα της επιτροπής του χωριού του  να είναι ένας συμμαθητής μου, (απ’το ημι-Γυμνάσιο τότε, στην Άντισσα), αλλά και με σκοπό με την παρουσία του να δώσει την δέουσα βαρύτητα που προσδίδει η αρχιερατική του ιδιότητα, πήγα στο Μητροπολιτικό μέγαρο Νέας Σμύρνης και του ζήτησα να λάβει μέρος  στον αγώνα μας  συμμετέχοντας και ευλογώντας αυτόν. Πράγματι ο Σεβασμιώτατος κ. Συμεών,  με τίμησε και  υπέγραψε πρώτος στο τμήμα της επιτροπής μας το για την γενέτειρα του Πτερούντα. Ομοίως ένας ακόμη συμμαθητής μου, (απ’το ημι-Γυμνάσιο τότε, στην Άντισσα), από την Πτερούντα με τίμησε κι αυτός, ο Γιάννης Καβέτσος. Το  κείμενο υπέγραψαν και άλλοι συγχωριανοί τους  δημιουργώντας, έτσι το τμήμα της Επιτροπής Αγώνα για τη Πτερούντα, ως ακολουθεί:

1)          Συμεών Π. Κούτσας , Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης

2)          Βακαλέλης Ιωάννης

3)          Γιώργος Τσελεμπής

4)          Καχραμάνης Θέμης

5)          Κυριάκου Αντώνης

 6) Βαγιάνος Θεολόγος

 7) Βατέλης Φώτης

 8) Κάμτσαδέλης Χρήστος

  9) Καραντώνης Παναγιώτης

10) Θεολόγος Τασ (δυσανάγνωστο)

  11) Δυσανάγνωστο

  12)  Καβέτσος Ιωάννης

  13)   Δυσανάγνωστο

  14)  Νταής Ιωάννης

  15) Μάντης  Δημήτρης  

 

Περαίνοντας, θα ήθελα για μια ακόμη φορά, να ευχαριστήσω δημόσια όλα μαζί τα μέλη της επιτροπής μας και οπωσδήποτε κάθε ένα απ' αυτά χωριστά για την υπογραφή τους που μου εμπιστεύτηκαν όλα αυτά τα  χρόνια. Έτσι, μου έδωσαν τη δύναμη να μπορώ να παρεμβαίνω απευθυνόμενος σ' όλα τα επίπεδα της Διοίκησης και της Κυβερνητικής εξουσίας ως πάνω σε επίπεδο Πρωθυπουργού και τελικά σήμερα να έχουμε την χαρά και ευχαρίστηση να χρησιμοποιούμε πια ολοκληρωμένο το μεγαλύτερο αυτό δημόσιο έργο (~60.000.000 Ευρώ) που έγινε ποτέ στο Αιγαιακό Αρχιπέλαγος.

“Έφυγε” ένας ακάματος θεράπων των Λεσβιακών Γραμμάτων. Γραφή μου στο ΔΗΜΟΚΡΑΤΗ, 10.10.2026

 

Σαββατοκύριακο 10 Οκτωβρίου 2026                              ΔHMOKPATHΣ                               σελ. 13

 

Αιολίας λόγος

“Έφυγε” ένας ακάματος θεράπων των Λεσβιακών Γραμμάτων.

Του Δρος Τάκη Χαραλ. Ιορδάνη (Ph.D.)

Τα λεσβιακά γράμματα απ’τις  26 του περασμένου μήνα φτώχυναν, αφού έχασαν έναν από τους άοκνους θεράποντες τους. Τον αλησμόνητο Στράτο Δουκάκη, τον κατά το blog του, “Μηθυμναίο”. Στο διάβα της ζωής μου, γνώρισα πολλούς και με κάποιους απ’ αυτούς έγινα φίλος. Ένας, υπήρξε ο Στράτος, τον  οποίο γνώρισα μέσω της γραφής του στο «ΕΜΠΡΟΣ», όπου επί χρόνια είχε τακτική αρθρογραφία. Τότε, που κι εγώ αθρογραφούσα στην ίδια εφημερίδα. Αυτό, υπήρξε  η  αρχή  της γνωριμίας μας. Μια γνωριμία που εξελίχθηκε σε εγκάρδια φιλία. Ο Στράτος ήταν άνθρωπος χαμηλών τόνων με μεγάλες ευαισθησίες  και εξαιρετικά  ψυχικά χαρίσματα. Η γραφή του χαρακτηριζόταν από λεπτότητα, διακριτικότητα και ιδιαίτερη  ευπρέπεια.  Διακρινόταν ακόμη από την ευρύτητα γνώσεων και πείρας. Άρθρα του και κείμενά του δημοσιεύονταν σε εφημερίδες και σε περιοδικά συλλογικών δραστηριοτήτων αλλά και διάφορες ιστοσελίδες ανά τον κόσμο. Ακόμη τις αποθησαυρισμένες αναμνήσεις του, βιώματα και πείρα, κατέθετε σε λογοτεχνικά του πονήματα.  Γενικά, ο Στράτος Δουκάκης είχε πλούσιο πνευματικό και λογοτεχνικό έργο, καθολικά αναγνωρισμένο. Για τούτο, βραβεύθηκε  απ’το «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΙΔΡΥΜΑ». Επί τέσσερις δεκαετίες έζησε στη Βενεζουέλα, όπου υπήρξε επιτυχημένος επιχειρηματίας. Εκεί νυμφεύθηκε την αγαπημένη του Αλεξάνδρα και απέκτησαν μια ευτυχισμένη οικογένεια.  

Τη δεκαετία του ’60, ο Στράτος έφηβος,  έφυγε για τη Βενεζουέλα, τότε στα δύσκολα εκείνα χρόνια της νιότης μας, που απ’την Ελλάδα έφευγαν στο εξωτερικό για ένα καλύτερο μέλλον, κατά κύματα  νέοι μας. Επιτυχημένος, επέστρεψε οικογενειακώς και εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα αρχές της δεκαετίας του 2000.  Το να μπορέσω να ιχνηλατήσω με ακρίβεια όλη την  του βίου διαδρομή, του αξέχαστου  αυτού φίλου και  να μην υποληφθώ κατ’ ελάχιστο στα επιτεύγματα και την προσωπικότητά του, δανείζομαι από το ftactal  το βιογραφικό του σημείωμα:

« Ο Στράτος Δουκάκης γεννήθηκε στη Μήθυμνα (Μόλυβο) της Λέσβου. Το 1963 μεταναστεύει στη Βενεζουέλα όπου ασχολείται με το εμπόριο. Εκεί έμεινε επί 41 χρόνια, μέχρι το 2004 οπότε και επέστρεψε στην Ελλάδα. Την εμφάνισή του στα γράμματα έκανε το 1974 με ποιήματα που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό «Αιολικά Γράμματα» του Γιώργου Βαλέτα. Στη Βαλένσια της Βενεζουέλας, όπου ζούσε, εκδίδει για δυο χρόνια, τη δεκαπενθήμερη ελληνική εφημερίδα Άνθρωποι, παράλληλα δε, επιμελείται και παρουσιάζει τη ραδιοφωνική εκπομπή «ECOS GRIEGOS» (Ελληνικοί Αντίλαλοι).Στα γράμματα η παρουσία του γίνεται έντονη από το 2000 έως το 2003 όπου αρθρογραφεί τακτικά στο Athens Photo News (AΡΝ) καθώς και σε διάφορες ελληνικές ιστοσελίδες ανά τον κόσμο. Είναι από τα ιδρυτικά μέλη της «Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών – Συγγραφέων των Πέντε Ηπείρων» (ΕΕΛΣΠΗ) και συμμετέχει με κείμενά του στις Ανθολογίες της Ένωσης. Από το 2003 μέχρι και το 2012 αρθρογραφεί στην εφημερίδα Εμπρός της Λέσβου. Άρθρα του επίσης έχουν δημοσιευτεί σε διάφορα συλλογικά περιοδικά και εφημερίδες. Το 2007 βραβεύεται από το «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΙΔΡΥΜΑ» για το πνευματικό του έργο. Από το 2013, είναι τακτικός συνεργάτης στην Εφημερίδα της Νέας Υόρκης με τη στήλη «Χρονογράφημα από την Αθήνα». Στο διαδίκτυο διαθέτει τα προσωπικά του ιστολόγια: «Μηθυμναίος», «Φωτοχυσίες», «Ιστοχαστής» και το ισπανόφωνο «Añoranzas, y Recuerdos de Venezuela».

Από τις κατά περιπτώσεις καταθέσεις ψυχής του σε διάφορα κείμενα του,  φαίνεται  ότι ο σε μικρή ηλικία ξενιτεμός του και οι όποιες δυσκολίες και προβλήματα αντιμετώπισε εκεί στα ξένα, του άφησαν θλίψεις, απογοητεύσεις και  πικρίες. Το ότι ο ίδιος έζησε σε δυο διαφορετικούς κόσμους, την Ελλάδα, απ’ όπου έφυγε νέος και τη Βενεζουέλα όπου πέρασε ένα πολύ μεγάλο μέρος της ζωής του δηλ.  το  θέμα της ξενιτιάς, της μετανάστευσης, της  διπλής πολιτισμικής ταυτότητας και των διλλημάτων που προκύπτουν από μια τέτοια συνθήκη, του άφησαν χαρακιές στην ψυχή,  όπως ο ίδιος γράφει στο βιβλίο του «Υστερόγραφα μιας διαδρομής» που εξέδωσε το 2016. Στη γραφή του πάντα καταφεύγει στην αποθησαυρεσμένη  θύμηση των βιωμάτων του.  Εξηγεί  δε γιατί έγραψε το βιβλίο του αυτό, αναφέροντας: «Γράφω για να συντηρώ τις αναμνήσεις, που ‘ρχονται συχνά στο μυαλό μου και μ’ αυτό τον τρόπο βρίσκομαι για κάποιο διάστημα συντροφιά με γνώριμα πρόσωπα και πράγματα. Σχεδόν όλα βιώματά μου. Η ζωή μου η ίδια. ...».

Τελευταία  φορά που μιλήσαμε ήταν πριν απ΄τις καλοκαιρινές διακοπές, όταν του τηλεφώνησα μετά την τραγωδία εκ του μεγάλου σεισμού των 7 τόσων Ρίχτερ στη Βενεζουέλα, τη δεύτερη πατρίδα του, που τόσο αγαπούσε και νοιαζόταν.  Ήταν συντετριμμένος, παρ’ όλο, όπως μου είχε πει, ευτυχώς, δεν είχε στον άμεσο κύκλο του κάποιο θύμα.  Αυτό που μου έλεγε ήταν ότι θλίψη, του είχε κατακλύσει την ψυχή για όλα τα δεινά που περνά τα τελευταία χρόνια η δεύτερή του πατρίδα, με  αποτελείωμά της, απ’τον τερατώδη αυτό σεισμό. Το μόνο που μου μένει, είπε, είναι να προσεύχομαι γι’ αυτή. Σ’ αυτή τη λογική, στην προτελευταία ανάρτηση του στο «Μυθημναίος», με επικεφαλίδα  «Ας προσευχηθούμε για τη Βενεζουέλα», κατέληγε: «… Προσευχηθείτε θερμά για τη Βενεζουέλα, για όσους περνούν δύσκολες στιγμές, για όσους νιώθουν φόβο, για όσους περιμένουν απαντήσεις, για όσους χρειάζονται ηρεμία μέσα στην αβεβαιότητα. Είθε κάθε όμορφη σκέψη, κάθε λέξη πίστης και κάθε ειλικρινής προσευχή να γίνει φως για όσους το χρειάζονται περισσότερο. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, ας έχουμε αγάπη, ενσυναίσθηση και ανθρωπιά».

Σε προσωπική βάση χρωστώ χάρη στο Στράτο που με τίμησε εισάγοντάς με στον σύγχρονο  κόσμο της τεχνολογίας των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης. Αυτός, γνώστης καλός των σχετικών μ’ αυτή, μου δημιούργησε το mail μου. Ακόμα, κάποτε συζητώντας  για τα των νέων σχετικών τεχνολογικών αλμάτων, μου μίλησε για τα blogς (ιστολόγια). Ανέφερε, ότι είχε δημιουργήσει το προσωπικό του. Το «Μηθυμναίος». Έχοντας πλήρη άγνοια του πράγματος, άκουσα  ότι σ’αυτό γράφει  οτιδήποτε  σκέφτεται, χωρίς κανείς να παρεμβαίνει προκαλώντας του  το όποιο πρόβλημα, πράγμα που με εντυπωσίασε. Μου είπε δε ότι ονομάζοντας το έτσι, σηματοδοτεί  τον τόπο καταγωγής του. Συμπλήρωσε τέλος, ότι αν  ήθελα, θα μπορούσε να μου  ετοιμάσει ένα δικό μου. Πράγματι έτσι έγινε, κάνοντας, το «Λαψαρνιώτης»  μου. 

Έγραψα αυτό το λιτό κείμενο για ένα πνευματικό Λέσβιο, που αν και χρόνια στο εξωτερικό, κατάφερε να κρατήσει το λεσβιακό του λυρισμό και την  ελληνική του συνείδηση, ακέραια.  Τίμησε δε και τα δύο, με το παραπάνω.  Θέλω να πιστεύω ότι η Αττική γη που τον σκέπασε,  θα είναι ανάλαφρη στο μακρύ ταξίδι του προς το ανέσπερο φως της αιωνιότητάς.

 Στράτο, θα σε θυμόμαστε!