σελ 11 ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ Σαβατοκύριακο 24 Οκτωβρίου 2026
Η σφαγή των αμνών της φετινής γέννας, τα
Χριστούγεννα, θα ανακούφιζε τα χωριά μας
και την οικονομία του νησιού.
Του
Δρος Τάκη Χαραλ. Ιορδάνη (Ph.D.)
Όταν
το 25% του ΑΕΠ του νησιού μας καταστρέφεται απ’τη μάστιγα που χτύπησε την
κτηνοτροφία του(αφθώδης πυρετός), αυτό που
έχει ως αποτέλεσμα, είναι η φτώχεια, ένδεια και μιζέρια για τη συμπαθέστατη τάξη των
κτηνοτρόφων μας. Των ιδίων, αλλά ασφαλώς και των παιδιών τους. Βέβαια για τα χωριά της Δυτικής
Λέσβου, που κατά βάση η παραγωγική τους δραστηριότητα επικεντρώνεται στην
κτηνοτροφία, το ΑΕΠ τους είναι πολύ πολύ μεγαλύτερο του 25%. Συνεπακόλουθο, οι
εκ του αφθώδους συνέπειες εκεί, είναι προδήλως άκρως καταστροφικές. Τούτο είναι
άμεσα φανερό στα χωριά Σκαλοχώρι, Φίλια και την ευρύτερη περιοχή της Πελόπης
όπου πρωτοεκδηλώθηκε ο αφθώδης, την περασμένη Άνοιξη.
Σε πρακτική
βάση, τα εκ της μάστιγας αυτής επακόλουθα
είναι τα: Πρώτο, για τους κτηνοτρόφους αυτούς, που είχαν την
ατυχία στο κοπάδι τους να ιχνηλατηθεί η
αρρώστια, να τους σφάξουν όλα τα ζώα και
αυτοί οι δύσμοιροι, να μείνουν στην κυριολεξία με την «γκλίτσα στο χέρι». Αυτό
όπως είναι άμεσα αντιληπτό, αποτελεί την
απόλυτη τραγωδία. Έτσι απ’τη μια στιγμή
στην άλλη ο κάθε ένας απ’τους δυστυχείς αυτούς συντοπίτες μας, έμεινε χωρίς
κεφάλαιο, εισόδημα, δουλειά, κυρίως χωρίς
προοπτική και επί προσθέτως να σωρεύονται καθημερινά τα οικογενειακά βάρη
(παιδιά, αποκατάστασή τους, σπουδές, διαβίωσης της οικογένειας κ.άλ). Οι άνθρωποι αυτοί ατυχώς έμειναν έρμαια στην
τύχη τους, αφού τας αντανακλαστικά της Πολιτείας είναι χειρότερα ρυθμού χελώνας, που σημαίνει, για μήνες τώρα να βρίσκονται χωρίς καμία
στήριξη, όταν οι όποιες αποζημιώσεις δικαιούνται καθυστερούν, για ένα πια
εξάμηνο.
Στο Σκαλοχώρι υπήρξε κτηνοτρόφος που του
έσφαξαν 1500 κεφάλια. Αντίστοιχες περιπτώσεις υπήρξαν δυστυχώς στο Μεσότοπο, Φίλια, και στην ευρύτερη περιοχή της Πελόπης. Η “εκατόμβη” της θυσίας αυτής σ’όλο το νησί έχει φθάσει στο
σφαγιασμό 90.000 ζώων, πράγμα που σημαίνει απώλεια ζωικού κεφαλαίου αξίας 30.000.000 ευρώ
περίπου. Οι άνθρωποι αυτοί, μόνιμο και κύριο
προβληματισμό έχουν το κατά πόσο θα υπάρξει η δυνατότητα να ανασυστήσουν το κοπάδι
τους. Αυτό, δεδομένου ότι οι πληροφορίες που τους έρχονται, είναι πως οι σχετικές
αποζημιώσεις που θα πάρουν, είναι το τρίτο ή ακόμα ή και λιγότερο της αξίας του
κάθε προβάτου.
Δεύτερο,
για τους “τυχερούς” κτηνοτρόφους, αυτούς που ευτυχώς στο κοπάδι τους δεν
ιχνηλατήθηκε η αρρώστια. Γι’ αυτούς, ως εκ των κυβερνητικών αποφάσεων, τις εκ των
ευρωπαϊκών νορμών, επιβλήθηκαν τα ακόλουθα: το γάλα να μη παραλαμβάνεται απ’τα τυροκομεία, αρνιά να μη σφάζονται,
μετακίνηση του κοπαδιού, μεταξύ βοσκοτόπων να απαγορεύεται. Βάσει αυτών η κτηνοτρόφοι κι αυτής της
κατηγορίας βρίσκονται εδώ και 6-7 μήνες σε
πλήρες οικονομικό αδιέξοδο. Αφού, ούτε γάλα,
ούτε κρέας μπορούν να πουλήσουν και έτσι
δεν έχουν καμία είσπραξη κι απ’την άλλη έχουν
αυξημένα έξοδα για τη διατήρηση του
κοπαδιού τους. Τα έξοδα δε, είναι αυξημένα κατά πολύ εκ της αυξήσεως του αριθμού των ζώων τους,
αφού τα αρνιά που ήταν για τον Πασχαλινό οβελία, έμειναν ζωντανά. Έτσι ο κάθε κτηνοτρόφος είναι αναγκασμένος να
πληρώνει σχεδόν τα διπλάσια απ’ότι πριν, για την προμήθεια όλων απαιτούμενων εφοδίων
(έτοιμες τροφές, σανό κ.αλ.). Οι
ποσότητες δε αυτών είναι αυξημένες, κι εκ του ότι βοσκή σ’άλλα βοσκοτόπια δεν γίνεται, λόγω της απαγόρευσης των μετακινήσεων.
Ακόμη συν, τα όποια μέτρα και δαπάνες απαιτούνται για την υγειονομική θωράκιση του κοπαδιού τους.
Αν και στις επικείμενες εορτές των Χριστουγέννων-Πρωτοχρονιάς δεν διατεθούν τα φετινά
αρνιά, ο αριθμός των ζώων του κοπαδιού σχεδόν θα τριπλασιασθεί.
Εκ
των προαναφερθέντων, αυτό που προκύπτει
είναι η έλλειψη ρευστού στα χωριά μας κι έτσι, η αγορά στην κυριολεξία έχει στεγνώσει.
Αλυσιδωτά, η αγοραστική αξία των Λεσβίων στο σύνολό τους στα χωριά, κωμοπόλεις και την πρωτεύουσα έχει μειωθεί
κατακόρυφα. Η αγορά δεν κινείται και η οικονομία του νησιού έχει πληγεί
ανεπανόρθωτα.
Κι
αν νομοτελειακά συμβαίνουν τα προαναφερθέντα για την αγοραστική δύναμη των
συμπατριωτών μας και την καθίζηση της αγοράς, αυτό που συνεχίζεται είναι η αυστηρή τήρηση
των σχετικών πρωτοκόλλων που επιβάλλει η Ε.Ε. και με τη σειρά της επιβάλλει η
κυβέρνηση, που για την τήρησή τους, τον επιχειρησιακό συντονισμό, όπως είπαν, έχει
αναθέσει στις υπηρεσίες του Υπουργείου
Αμύνης. Έτσι η διαδικασία της ιχνηλάτησης της ζωονόσου συνεχίζεται χωρίς καμία παρέκκλιση.
Το ενδεχόμενο τέλος να χρησιμοποιηθεί το όπλο του εμβολιασμού ατυχώς, έχει πλήρως
απαλειφθεί.
Είναι
καλό το σημάδι, ότι τελευταία αρχίζουν να
φαίνονται σημάδια κάμψης της ζωονόσου. Υπήρξαν ημέρες που το εργαστήριο
αναφοράς της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, γνωστοποιεί αποτελέσματα εξετάσεων, που όλα τους
ήταν αρνητικά. Τούτο δίδει την ελπίδα ότι η αφαίρεση των περιοριστικών μέτρων, είναι
εν όψει.
Βέβαια
η στα διεθνή πρότυπα του Παγκόσμιου
Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων διάταξη απαρέγκλιτα ορίζει ότι για να αφαιρεθούν
τα περιοριστικά μέτρα σε χώρα που την έχει χτυπήσει ο αφθώδης και δεν έχει
γίνει χρήση εμβολίου, πρέπει να υπάρξουν τρεις μήνες καθαροί με κανένα αρνητικό
αποτέλεσμα. Λαμβάνοντας δε υπ’ όψη ότι μέχρι τις γιορτές των Χριστουγέννων-Πρωτοχρονιάς υπολείπονται μόνο δύο μήνες μάλλον κανένας αμνός απ’το νησί δεν πρόκειται να διατεθεί και τώρα στην αγορά. Και αν μεν τούτο φυσικά ισχύει για
ένα μεγάλο μέρος του νησιού, υπάρχει η περιοχή των χωριών Βατούσας, Πτερούντας,
Αντίσσης, Ερεσού και Σιγρίου που υπήρξε καθαρή για όλη την περίοδο της ζωονόσου.
Άραγε δεν θα μπορούσε να επιτραπεί να ανοίξουν
τα σφαγεία για τα εκεί αρνιά που γεννούνται αυτή την εποχή; Αν δεν γίνει τούτο, σημαίνει ότι το κάθε
κοπάδι θα βρεθεί να έχει σχεδόν τριπλασιάσει τη δύναμή του, έναντι του 1924.
Αυτή
η στασιμότητα σ’ότι αφορά το οικονομικό σκέλος, χωρίς να έρχονται η εκκρεμείς
αποζημιώσεις, η μη προοπτική να πουληθούν αρνιά και γενικά να συνεχίζεται όλη
αυτή η καχεξία απ’την Άνοιξη ως σήμερα, είναι μάντης κακών για το δημογραφικό
των χωριών μας. Και πώς θα μπορούσε να είναι αλλιώς αφού οι νέοι κτηνοτρόφοι μη
έχοντες προοπτική και μέλλον σκέφτονται να φύγουν. Οι γέροντες δε κτηνοτρόφοι χωρίς
τη βοήθεια νέων, θα εγκαταλείψουν τη δραστηριότητα.
Άραγε,
σε αυτή την περίπτωση, χωριά όπως η Άντισσα που τα τελευταία 60-70 χρόνια έχει
χάσει το 75% του πληθυσμού της, θα εκλείψει από το χάρτη; Αυτός ο προβληματισμός
φυσικά επεκτείνεται και για τα άλλα χωριά μας. Αλίμονο …