Υβριδικά Συστήματα Ενέργειας στο Νομό μας:Ευχή ή Κατάρα;

 

σελ.6            ΔHMOKPAΤΗΣ                  Σαββατοκύριακο 31 Ιανουαρίου 2026

 

Αιολίας λόγος

Υβριδικά Συστήματα Ενέργειας στο Νομό μας: Ευχή ή Κατάρα;

Του Δρος Τάκη Χαραλ. Ιορδάνη (Ph.D.)

Στην ορολογία του τομέα της Ενέργειας  τα τελευταία χρόνια έχει προβάλει, η έννοια  «υβριδικό σύστημα». Στο νησί μας είχε πρωτοπλασαριστεί αυτή, προ είκοσι περίπου χρόνια, με  την πρόταση να δημιουργηθεί ένα σύστημα ηλεκτροπαραγωγής με συνέργεια   Ανεμογεννητριών και Νερού (Σκαμνιούδα  Άντισσας,   Φράγμα Ερεσού αντιστοίχως). Τυπικό υβριδικό σύστημα. Αυτό δε, θα ήταν ισχύος 67 MW! Τότε η μόνη σχετική αναφορά στην Ευρώπη,  ήταν για  το στοχευόμενο από τους Ισπανούς, στο νησί τους  Ιέρο,  στα Κανάρια. Χρόνια προσπαθούσαν να  συνδυάσουν αιολική και υδραυλική ενέργεια για ηλεκτροπαραγωγή. Αντλιοταμίευση. Τούτο μάλιστα με την απλόχερη  χρηματοδότηση της Ε.Ε. Τότε στη Μόνιμη Επιτροπή Ενέργειας του ΤΕΕ παρακολουθούσαμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον οτιδήποτε, δεν έκανε  χρήση  ανθράκων (λιθάνθρακας, φαιός άνθρακας, λιγνίτης) και υδρογονανθράκων (υγρών, αερίων) στην παραγωγή ηλεκτρισμού, θερμότητας κ.λπ. Αυτό, για τη μείωση των αερίων ρίπων,  ειδικότερα του CO₂, προς μείωση κατά το δυνατό  των συνεπειών των εκ του «φαινομένου του θερμοκηπίου». Ήταν τότε που άρχισαν να παρουσιάζονται σιγά σιγά οι κάθε λογής ΑΠΕ (ανεμογεννήτριες, φωτοβολταϊκά, παλιρροιών, θαλασσίων κυμάτων, άλλα). Για τη χώρα μας  ειδικότερα παρακολουθούσαμε,  τις  επί ~10 χρόνια προσπάθειες (μελέτες, προγραμματισμοί, διαγωνισμοί κ.λπ.) της ΔΕΗ για ένα υβριδικό έργο αντλιοταμίευσης των  7 MW στην  Ικαρία, που  τελικά  ξεκίνησε με χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής, το 2010. Με μεγάλη απόκλιση  χρόνου  τούτο ολοκληρώθηκε το 2019  με ιδιαίτερα μάλιστα μεγάλο  κόστος, 50.000.000  Ευρώ!   

Το περασμένο καλοκαίρι ήρθε στο Περιφερειακό Συμβούλιο(Π.Σ.)  Βορείου Αιγαίου  ένα project της εταιρείας, MOTOR OIL, το ονομαζόμενο υβριδικό της Ερεσού (Ανεμογεννήτριες -περιοχές Αητός, Πλάκες-, Νερό -το του φράγματος Ερεσού-),  ισχύος 17 MW που  αφού ομόφωνα απορρίφθηκε στο Π.Σ.,  η Περιβαλλοντική του Μελέτη, τελικά η εταιρεία το απέσυρε. Αξιοπρόσεκτο είναι ότι αν τελεσφορούσε η  προσπάθεια αυτή, το φράγμα Ερεσού που δημιουργήθηκε από δημόσιο χρήμα προς στήριξη της γεωργικής παραγωγής στον εκεί κάμπο, θα ιδιωτικοποιούταν. Ως την απόσυρσή του, πολύμηνος υπήρξε ο αγώνας που έδωσαν η τοπική κοινωνία, συλλογικοτήτες και  κάτοικοι.      

Λόγω της καταληκτικής ημερομηνίας, 26/1/2026, της δημόσιας διαδικασίας διαβούλευσης, της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), για ένα νέο υβριδικό project της εταιρείας DIREEN Α.Ε. (πάρκο φωτοβολταϊκών,  συσσωρευτές) στις περιοχές «Λάκκα» Ερεσού και «Σκάλες» Μανταμάδου, εκτάσεως ~1.500  στρεμμάτων και εγκατεστημένης Ισχύος 30 MW, παρακολούθησα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις αντιδράσεις των φίλων Ερέσιων  και Μανταμαδιωτών. Στο να μη εγκριθεί αυτό το υβριδικό, πρωτοστατούν συλλογικότητες και φορείς της περιοχής:  «Πρωτοβουλία Ερεσού»,  «Ελεύθερα Βουνά στη Λέσβο», ο Σύλλογος των Απανταχού Ερεσίων «Ο Θεόφραστος», που προς ματαίωση του, ετοιμάζονται να ξεκινήσουν τον απαιτούμενο νομικό αγώνα. Η αιτίαση  που προβάλλουν, είναι  ότι η επένδυση αυτή, πέραν των περιβαλλοντικών αρνητικών συνεπειών στην πανίδα,  χλωρίδα,  και στο τοπίο  της περιοχής ως και την αποστέρηση απ’τον πρωτογενή  τομέα πολύτιμης γης,  η εξ αυτού παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας δεν αποσκοπεί στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του νησιού μας, αλλά στην εξαγωγή αυτής  τελικά στην  Ευρώπη  και κερδοφορία επ’ ωφελεία του επενδυτή.  

Τούτο είναι δεδομένο, λαμβάνοντας υπ’ όψη  ότι παράλληλα τρέχει και το project «ΡΟΚΑΣ–IBERDROLA», για εγκατάσταση 153 ανεμογεννητριών -σε 10 Αιολικά Πάρκα-  εγκατεστημένης ισχύος 306 MW,  στη Δυτική Λέσβο,  για το οποίο έχει ληφθεί απ’τη ΡΑΕ η απαιτούμενη άδεια παραγωγής  το 2022.

Ας λάβουμε ακόμα υπ’ όψη ότι υπάρχει ήδη στο νησί μας   εγκατεστημένη Ισχύς ~15 MW εξ ανεμογεννητριών στα Αιολικά Πάρκα (Ακρόχειρας Υψηλού, Σκαμνιούδα Αντίσσης, Καστρί Σκαλοχωρίου).  Όλα αυτά αθροιζόμενα, μας δίνουν ένα δυναμικό 351 MW. Δεδομένου  ότι οι ανάγκες του νησιού μας είναι μικρότερες των 100  MW, προφανώς θα υπάρξει υπερ- υπερπερίσσεια ισχύος ~250 MW. Τούτο από  μόνο του σηματοδοτεί  παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με μόνο στόχο την εξαγωγή της απ’το νησί και προδήλως την κερδοφορία, στην οποία αναμφίβολα στοχεύουν οι επενδυτές. Προφανώς  το νησί μας έτσι,  θα  μετατραπεί σε βιομηχανικό πάρκο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας  και εξ αυτού,  οι μεν επενδυτές θα απολαμβάνουν τα μεγάλα τους κέρδη,  εμείς δε οι Λέσβιοι θα  «απολαμβάνουμε» την καταστροφή του τοπίου του νησιού μας και τις λοιπές αρνητικές περιβαλλοντικές  συνέπειες.  Αυτό,  ειδικότερα οι της  Δυτικής Λέσβου, όπου θα εγκατασταθούν οι 153 θηριώδεις (ύψος 67 m., βάρος 231 τόνοι εκάστη) ανεμογεννήτριες  και επίσης θα γίνει η εκ φωτοβολταϊκών πανελοκάλυψη σε εκατοντάδες στρέμματα.      

Εκτιμώ ότι όταν θα έχει ολοκληρωθεί η διασύνδεση του νησιού μας με το δίκτυο της ηπειρωτικής χώρας   (την επένδυση της οποίας κάνει ο ΑΔΜΗΕ , δηλ. ο Ελληνικός Λαός) περί το 2030, τα δύο προαναφερθέντα αυτά μεγάλα projects (εφ’όσον βέβαια τελικά η DIREEN Α.Ε., λάβει κι αυτή την απαιτούμενη  άδεια παραγωγής) θα βρίσκονται στη φάση  της ολοκλήρωσής τους.

Κι αν όλα τα υβριδικά συστήματα που προανέφερα,  με κανένα τρόπο δεν θα μπορούσαν να θεωρηθούν ευλογία για το νησί μας (αποφεύγω να πω ευθέως κατάρα), σ’ένα άλλο νησί του νομού μας, τον ακριτικό και ηρωϊκό Άη Στράτη, το δικό του υβριδικό σύστημα που ήδη λειτουργεί, αποτελεί πράγματι  ευλογία, έχοντας  καταστήσει αυτό, το πρώτο 100% ενεργειακά αυτόνομο νησί της χώρας. Εκεί όλα τα σχετικά έχουν γίνει με το προσήκον μέτρο, πράγμα που έχει εκλείψει παντελώς στο νησί μας.

Τούτο συνίσταται από ένα αιολικό σταθμό εγκατεστημένης ισχύος 0,9 MW, ένα φωτοβολταϊκό  πάρκο μέγιστης ισχύος παραγωγής 0,2268 MW, και συσσωρευτές αποθηκευτικής ικανότητας 2,56 MWh.  Το επιπλέον που διαθέτει το σύστημα, είναι ο σταθμός για την παραγωγή θερμικής ενέργειας και το δίκτυο διανομής και προμήθειας ενέργειας (τηλεθέρμανση), σ’όλα τα οικήματα του νησιού (δημόσια και ιδιωτικά). Χάρη σ’ όλα αυτά, ο Άη Στράτης αποτελεί πλέον το πρώτο και μοναδικό μέχρι στιγμής, ενεργειακά αυτόνομο νησί της Ελλάδας σε ηλεκτρισμό και θερμότητα. Για την ιστορία θα πρέπει να λεχθεί ότι ο Αη Στράτης, απ’ τη σχετική λίστα  του υπουργείου Ανάπτυξης, κέρδισε Μήλο, Νίσυρο και Τήλο, επειδή συγκέντρωνε καλύτερες συγκριτικά προδιαγραφές έναντι των άλλων,  όπως αποδοχή της τοπικής κοινωνίας, μικρή έκταση και λιγοστό πληθυσμό. Ασφαλώς για τους ΑηΣτρατήτες η επιτυχία τους να έχουν το προαναφερθέν υβριδικό σύστημα,   πιστεύω, ότι θα τους προσφέρει σημαντικά.

Αντίθετα, για μας, τους της Δυτικής Λέσβου αναρωτιέμαι, άραγε, το μόνο που θα έχουμε θα είναι τα ψιχία των αντισταθμιστικών; Όσο μπορώ να ξέρω, οι ταγοί του νησιού μας μέχρι στιγμής, δεν μας έχουν πει τίποτα το σχετικό.

Οψόμεθα.